TURK KONSEYI'NDEN TURK DEVLETLERI TESKILATINA TURK DUNYASI TRANSFORMASYONU

Sosyal Medyada Paylaş!

12 Kasım'da İstanbul’da gerçekleşen Türk Konseyi 8. Zirvesi başarıyla tamamlandı. Zirve öncesi yapılan açıklamalarda Türk Dünyası açısından çok önemli kararların alınacağı belirtilmişti. "Dijital Çağda Yeşil Teknolojiler ve Akıllı Şehirler" temasıyla düzenlenen zirvede liderler, yoğun gündem maddeleri üzerinde görüşmelerde bulunarak, Teşkilatın geleceğini ilgilendiren bir dizi önemli konuda kararlar aldı. Tarihi zirvede, Türkmenistan'ın gözlemci üye olarak Teşkilata katılımı, üçüncü ülkeler ve kurumlarla ilişkilerin ve gözlemci üyelik kriterlerinin belirlenmesi, Türk Yatırım Fonu’nun kuruluşunun tamamlanması ve Teşkilatın orta ve uzun vadeli hedeflerini ve programını içeren "Türk Dünyası 2040 Vizyonu"nun onaylanmasına ilişkin kararlar alındı.

 

Teşkilatın dönem başkanlığının Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçtiği zirvede, devlet başkanları, Türk Konseyi 8. Zirvesi’nin sonuç belgesi olan İstanbul Deklarasyonu'nu ve bir dizi kararı imzaladı.

 

Türk Konseyi 8. Zirvesi'nde, Teşkilat çerçevesindeki iş birliğine yeni bir boyut kazandırılması ve Üye Devletler arasındaki bütünleşmenin bir üst seviyeye taşınacağı önemli bir dönüm noktasının oluşturulması hedeflendi. [1]

 

Zirvede kabul edilen İstanbul Bildirisi’yle siyasi dayanışma, ekonomik iş birliği ve ticaret, kültürel temaslar, beşerî ve toplumsal ilişkileri daha da geliştirme yönündeki kararlılık teyit edildi.

 

 

Alınan Tarihi Kararlar

 

      Türk Devletleri Teşkilatı

      Türkmenistan'ın Gözlemci Üyeliği

      2040 Vizyon Belgesi

      Türk Konseyi Genel Sekreterliği Binası Açılışı

 

Zirve Hakkında Devlet Başkanları Ve Devlet Adamlarından Gelen Yorumlar

 

      Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Yeni adımız ve yapımız Türk Devletleri Teşkilatı'yla bundan sonra daha hızlı, özellikle ısrarla kök salacak, büyüyecek, gelişecek ve serpileceğiz" dedi. [2]

 

      Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, tüm dünyada Türkiye'nin gücünün herkesçe tanındığını belirterek, "Ülkelerimiz arasındaki ilişkiler her geçen gün kuvvetleniyor, güçleniyor çünkü hem ekonomik hem askeri anlamda çok önemli bir coğrafyaya sahibiz." dedi. [3]

 

      Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Afganistan'ın, teröristlerin sığınağı haline gelmemesi gerektiğini belirterek, "Afganistan'ın yeni hükümeti ile diyalog kurmak için ortak ve birleşik bir yaklaşıma sahip olmalıyız." dedi. [4]

 

      Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, ülkesinin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek, "Kırgızistan, Türk dünyasının ilişkilerinde ve kardeşliğinde aktif rol almaya devam edecek." dedi. [5]

 

      Kazakistan’ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Türk devletlerini birbirleriyle yakınlaştırmaya yönelik misyonunu bundan sonra da devam ettireceğini açıkladı. [6]

 

      Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "Türk dünyası 2040 vizyonunu kabul edeceğiz. Nasıl ki köklerimiz ortaksa geleceğe dönük vizyonumuzun da ortak olması gerekiyor." dedi. [7]

 

 

Kararlara ek olarak zirvede Türk Devletleri Teşkilatı'nın Afrika'ya 2,5 milyon doz aşı bağışlayacağı ve bunun 2 milyonunu Türkiye’nin karşılayacağı belirtildi.

 

Son alınan kararlardan anlaşıldığı üzere Türk Dünyası, 2010 yılı Nursultan’da kurulan bu teşkilatın 11 yıldır aldığı entegrasyon ve kararlar sonucu her geçen gün daha sıkı bağlar kurarak güçlenmiştir. Sovyet Rusya'nın yıkılışı sonrası artan ve dönüşüm geçiren Türk Dünyası entegrasyonu süreci dünya siyasetinde önemli bir konuma ulaşmıştır. Süreç içerisinde alınan kararlardan geleceğe yönelik olumlu anlamda gelişmelerin yaşanacağı taraflar arasında atılan adımlardan anlaşılmaktadır.

 

Türk Konseyi-Türk Devletleri Teşkilatı Nedir?

 

Türk Konseyinin kurulmasına ilişkin ilk adım, 2009 yılında Nahçıvan'da yapılan Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 9. Zirvesi'nde atıldı.

 

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'ın 3 Ekim 2009'da imzaladığı "Nahçıvan Anlaşması" ile ise süreç kurumsallaştı ve Türk Konseyi kuruldu. İstanbul'da 15-16 Eylül 2010'da düzenlenen 10. Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi'nde ise Konsey resmen hayata geçirildi.

 

Türk dili ortak çatısı altında birleşen üye ülkelerin yanı sıra Türk dünyasının ve bölge ülkelerinin ekonomiden politikaya, turizmden eğitim ve spora kadar pek çok alanda işbirliğini ve etkinliğini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Aynı zamanda Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), Türk İş Konseyi, Türk Akademisi ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk Dünyası Ortak Odalar ve Borsalar Birliği gibi mevcut iş birliği mekanizmaları için de bir şemsiye kuruluş vazifesi görüyor. [8]

 

TÜRK DEGS GÖNÜLLÜ DESTEK ARAŞTIRMACISI

FIRAT KÖSE

 

 

KAYNAKLAR

 

[1]https://www.aa.com.tr/tr/gundem/turk-konseyi-devlet-baskanlari-8-zirvesi-12-kasimda-istanbulda-duzenlenecek/2417360

 

[2]https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur/avrasyadan/cumhurbaskani-erdogan-konseyimizin-adi-artik-turk-devletleri-teskilatidir/618e80e001a30a898c53f46d

 

[3]https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur/avrasyadan/azerbaycan-cumhurbaskani-aliyev-turk-konseyi-devlet-baskanlari-8-zirvesinde-k/618e88c301a30a898c53f471

 

[4]https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur/avrasyadan/ozbekistan-cumhurbaskani-mirziyoyev-turk-konseyi-8-zirvesinin-acilis-oturumun/618e91a901a30a898c53f475

 

[5]https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur/avrasyadan/kirgizistan-cumhurbaskani-caparov-turk-konseyi-devlet-baskanlari-8-zirvesinde/618e873601a30a898c53f46f

 

[6]https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur/avrasyadan/kazakistan-kurucu-cumhurbaskani-nazarbayev-turk-konseyi-devlet-baskanlari-8-zi/618e8c1a01a30a898c53f472

 

[7]https://www.trthaber.com/m/?news=turk-dunyasinin-liderleri-turk-konseyinde-bir-araya-gelecek&news_id=625340&category_id=1

 

[8]https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/turk-dunyasinin-stratejik-cati-kurulusu-turk-kenesi/1544776