Haritalar

Resim

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik : "KKTC'nin Egemen Eşitlik İlkesiyle İki Devletli Çözüm Hamlesine BM Güvenlik Konseyi'nin Tepkisi"

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik : "KKTC'nin Egemen Eşitlik İlkesiyle İki Devletli Çözüm Hamlesine BM Güvenlik Konseyi'nin Tepkisi"

Devamını Oku
Resim

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik : "Yunan adalarına girişin maliyeti 90 Euro’ya çıkıyor" muş!

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik : "Yunan adalarına girişin maliyeti 90 Euro’ya çıkıyor" muş!

Devamını Oku
Resim

Fener Rum Ortodoks Metropolitliği'nin Ekümeniklik İddiasına Karşı Çıkış ( (E) Büyükelçi Tugay Uluçevik)

Fener Rum Ortodoks Metropolitliği'nin Ekümeniklik İddiasına Karşı Çıkış ( (E) Büyükelçi Tugay Uluçevik)

Devamını Oku
Resim

Moskova Saldırısının Doğu Akdeniz'deki Gelişmelere Etkileri (Şafak Yıldırım)

Moskova Saldırısının Doğu Akdeniz'deki Gelişmelere Etkileri (Şafak Yıldırım)

Devamını Oku
Resim

(E) Büyükelçi Tugay ULUÇEVİK Yazdı; Dünya'nın Beşlerden Büyük Olduğunun Kanıtı: BM Kararı Analizi

Dünya'nın Beşlerden Büyük Olduğunun Kanıtı: BM Kararı Analizi ( Tugay Uluçevik)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

ROMANYA HIR ÇIKARMAK İSTİYOR! (Semih Akkoyun)

ROMANYA HIR ÇIKARMAK İSTİYOR! (Semih Akkoyun)

Devamını Oku
Resim

Vize Kolaylığı Altında Yatan Gerçek: Türkiye'nin Güvenliği ( (E) Büyükelçi Tugay Uluçevik )

Vize Kolaylığı Altında Yatan Gerçek: Türkiye'nin Güvenliği ( (E) Büyükelçi Tugay Uluçevik )

Devamını Oku
Resim

"TURKIYE'S HONORABLE HISTORY IN NATO: A HISTORICAL RESPONSE TO THE UNITED STATES' DOUBLE STANDARDS" ( (RETD) Ambassador Tugay Uluçevik)

"TURKIYE'S HONORABLE HISTORY IN NATO: A HISTORICAL RESPONSE TO THE UNITED STATES' DOUBLE STANDARDS" ( (RETD) Ambassador Tugay Uluçevik)

Devamını Oku
Resim

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik ; "Türkiye'nin NATO'daki Onurlu Geçmişi: ABD'nin Çifte Standartlarına Tarihi Bir Cevap"

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik ; "Türkiye'nin NATO'daki Onurlu Geçmişi: ABD'nin Çifte Standartlarına Tarihi Bir Cevap"

Devamını Oku
Resim

(E) BÜYÜKELÇİ TUGAY ULUÇEVİK'TEN DİPLOMASİ DERSİ

BÜYÜKELÇİ (E) TUGAY ULUÇEVİK'TEN DİPLOMASİ DERSİ

Devamını Oku
Resim

Bölgesel Gelişmeler ve İstikrarın Aracı Olarak Altyapı Yatırımlarının Potansiyeli

Bölgesel Gelişmeler ve İstikrarın Aracı Olarak Altyapı Yatırımlarının Potansiyeli

Devamını Oku
Resim

TÜRKİYE’NİN ATATÜRK DÖNEMİNDEKİ DIŞ POLİTİKASI (Tugay Uluçevik, Büyükelçi (E) )

TÜRKİYE’NİN ATATÜRK DÖNEMİNDEKİ DIŞ POLİTİKASI Tugay Uluçevik, Büyükelçi (E) Giriş “Atatürk dönemi” 19 Mayıs 1919’dan 10 Kasım 1938’e kadar uzanan 19 yılı kapsamaktadır. O’na ATATÜRK soyadı TBMM tarafından 24 Kasım 1934 tarihinde verildi. İstiklâl Savaşımızı ve ilk 11 yılında da Devletimizi “Gazi Mustafa Kemâl” olarak yönetmişse de ben yazımda, başlangıçtan itibaren Büyük Önderimizin ismini ATATÜRK olarak zikredeceğim. Çünkü, ben O’nun Milletimiz için ATATÜRK olarak dünyaya geldiğine inanmaktayım. Atatürk döneminde uygulanan dış politika konusunu üç ayrı devrede irdelemek mümkündür: ●Birinci devre, Millî Mücadele yıllarında dış politika. ●İkincisi, Lozan Konferansı devresi. ●Üçüncüsü de Türkiye Cumhuriyeti yılları. Millî Mücadelemiz, sadece askerî alanda, askerî cephede belirli düşmanlara karşı cereyan etmiş değildir. Mücadelemizin amacı ve nihai hedefi hakkında o yıllarda içte ve dışta başlayan yanıltıcı, baltalayıcı propaganda karşısında milletlerarası topluma gerçeklerin anlatılması; mücadelemize siyasî ve maddî destek sağlanması ihtiyacı da ortaya çıkmıştır. Bunun için de dış siyaset ve diplomasi cephesinde de kararlı bir mücadele verilmiştir. Millî Menfaatleri Esas Alan Millî, Akılcı, Gerçekçi ve Barışçı Millî Dış Politika: Öncelikle, Atatürk’ün dış politikasının başlıca niteliklerini ortaya koymak istiyorum. Millî Mücadele yıllarındaki ve sonrasındaki Atatürk’ün dış politikasının en başta gelen ayırıcı niteliği (eski dilde “fârik vasfı”) “millî” olmasıdır. Atatürk Büyük Nutuk’ta “Türkiye'nin, Türk milletinin takip etmesi lâzım gelen siyasi prensip” hakkındaki görüşünü şu sözlerle açıklamıştır. Bazı kelimeleri güncel Türkçemizdeki karşılıklarıyla ifade edeceğim: “Bizim kendisinde açıklık ve tatbik kabiliyeti gördüğümüz siyasî öğreti millî siyasettir….hayalperest olmak kadar büyük hata olamaz. Tarihin ifadesi budur; ilmin, aklın, mantığın ifadesi böyledir…. Millî siyaset şudur: Millî sınırımız dahilinde, her şeyden evvel kendi kuvvetimize dayanarak mevcudiyetimizi muhafaza ederek millet ve memleketin hakiki saadet ve bayındırlığına çalışmak ... Rastgele sonu gelmez emeller peşinde milleti meşgul etmemek ve zarara uğratmamak ... Medeni dünyadan da medenî ve insanî muamele ve karşılıklı dostluk beklemektir.” Atatürk’ün dış politikasının bir diğer ayırıcı niteliği de “barışçı” olmasıdır. Millî Mücadelemizin başlamasıyla birlikte izlenen ve kurucu irade tarafından Türkiye Cumhuriyeti için de belirlenen dış politika, tarih bilinci içinde hedefi açık olarak belli, akılcı, gerçekçi, dengeli, devletler arasında egemen eşitlik ve “ahde vefa” ilkesine saygılı; güvenilir, öngörülebilir, inandırıcı, diyaloga açık ve “barışa” yönelik olmuştur. Atatürk’ün dış politika anlayışında ve uygulanmasında iç siyaset kaygılarına, güdülerine, hesapsız hamasete, meydan okumalara ve maceracılığa yer verilmemiştir. Dış politikamız siyasî, tarihî, dinî vs. dogmalardan, ön yargılardan, saplantılardan arındırılmış ve tarih bilincine sahip olarak sadece millî menfaatlerimize uygun hedeflere yöneltilmiştir. Bu gerçeğe, Dışişleri Bakanlığına 1923’de intisap etmiş ve önemli görevlerde bulunmuş değerli meslek Büyüklerimden merhum Büyükelçi Aptülahat Akşin “Atatürk’ün Dış Politika İlkeleri Ve Diplomasisi” adlı eserinde şu ifadelerle işaret etmiştir: “(Atatürk) duygularıyla değil belki gerçeklere bakarak, ülkenin genel menfaatlerine uygun gördüğü yolda davranmasını bilen bir devlet adamı idi.” I. Millî Mücadele Yıllarında Dış Politika: Şimdi Millî Mücadele yıllarındaki dış politikamızdan ana noktaları itibariyle bahsedeceğim. Millî Mücadelemizde adımlar atılmaya başlarken, Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda milletimizin ve vatanımızın geleceğini tayin etmek üzere galip devletlerle yapılacak barış antlaşmasının temeli olarak, “mutlak egemen bir Türk Devleti kurulması” emelinin yanında, içeride ve dışarıda çeşitli görüşler ve teklifler de ortaya atılmıştır. Bunlar arasında “İngiltere’nin himayesinin kabul edilmesi” ve bilhassa “Amerikan manda idaresinin altına girilmesi” Sivas Kongresi’nin sonuçlanmasına kadar milli mücadele kulislerinde dolaşan düşünceler olmuştur. “Millî egemenlik ve eşitlik” ve “vatanın bütünlüğü ve bölünmezliği” ilkelerinden yoksun bu düşünceler, teklifler karşısında Atatürk, kurtuluş için Milletimizi tek ve kesin bir hedefe kilitlemeği başarmıştır. Atatürk’ün bu konuda Büyük Nutuk’da şunları ifade etmiştir: “İstanbul'da bir kısım rical ve kadınlar da hakiki kurtuluşun Amerika mandasını talep ve teminde olduğu kanaatinde bulunuyorlardı. Bu kanaatte bulunanlar fikirlerinde çok ısrar ettiler…. Efendiler, bu vaziyet karşısında bir tek karar vardı. O da milli hakimiyete dayalı, kayıtsız şartsız bağımsız yeni bir Türk devleti tesis etmek! İşte, daha İstanbul'dan çıkmadan evvel düşündüğümüz ve Samsun'da Anadolu topraklarına ayak basar basmaz tatbikatına başladığımız karar, bu karar olmuştur. Ya istiklal ya ölüm! İşte hakiki kurtuluş isteyenlerin parolası bu olacaktı. Bir an için, bu kararın tatbikatında muvaffakiyetsizliğe uğranılacağını farz edelim! Ne olacaktı? Esaret!” Gerçekten, Büyük Önderimiz Samsun’a ayak bastıktan sonra yayımlanan Amasya Tamimi’nde “Vatanın bütünlüğünün, Millet’in istiklâlinin tehlikede olduğu” ilân edilmiştir. “Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağına” olan inanç ifade edilmiştir. “Milletin hal ve vaziyetini göz önünde tutmak ve haklarının sesini cihana işittirmek için her türlü tesir ve denetimden uzak bir milli heyetin varlığının elzem” olduğu vurgulanmıştır. “Milli bir kongrenin süratle toplanması” için Milletimize çağrıda bulunulmuştur. Milletimize Sèvres Antlaşması’nı dayatarak vatanımızı parçalayıp paylaşmak emlinde olan emperyalist güçlere, yapmayı öngördükleri barış için Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararlarla, tek bir seçenek bırakılmıştır: Bu da, esas itibariyle Misak-ı Millî hudutları içinde “eşit egemen bağımsız Türkiye” temelinde bir barış antlaşmasına razı olmak. Savaş Dış Politika Aracı Olamaz Mesleği asker olan Atatürk savaşın dış politika aracı olarak kullanılmasını reddeden, karşılaşılan sorunların hallinde diplomasiyi kullanan bir lider olarak tarihe geçmiştir. Bir hitabında savaş hakkındaki anlayışını şu şekilde dile getirmiştir: “Behemehal şu ve bu sebepler için, milleti harbe sürüklemek taraftarı değilim. Harp zarurî ve hayatî olmalı. Hakikî kanaatim şudur: Milleti harbe götürünce vicdanımda azap duymamalıyım, öldüreceğiz diyenlere karşı, “ölmeyeceğiz” diye harbe girebiliriz. Lâkin, hayat-ı millet tehlikeye maruz kalmayınca, harp bir cinayettir.” Atatürk, Millî Mücadelemizi, İstiklâl Savaşımızı hangi şartlar altında başlatmıştır? ●Vatanımız düşman istilâ ve işgaline uğramıştır. ●Düşman, durumun sonuçlarını bir antlaşma ile milletimize zorla kabul ettirmek istemiştir. ●Osmanlı Devleti “kapitülasyon” cenderesi içinde milletlerarası camianın eşit bir üyesi olarak hareket etme yeteneğini kaybetmiştir. ●Bu yüzden de Hükûmet vatanımızın parçalanıp paylaşılması tertipleri karşısında direnme iradesi ve gücü ortaya koyamamıştır. ●İstiklâlimizin, egemenliğimizin ve vatanımızın bütünlüğünün barışçı yollardan sağlanması ümidi de tamamen yok olmuştur. Atatürk, Millî Mücadelemizi, İstiklâl Harbimizi işte bu durum ve şartlar karşısında başlatmıştır. Savaşa, vatanımız işgalden kurtarıldıktan sonra egemen eşitlik temelinde gerçekçi ve kalıcı bir barışı emperyalist devletlere kabul ettirmek amacıyla başvurmuştur. Eşitlik İlkesi Atatürk’ün Millî Mücadele döneminden itibaren dış politika uygulamalarında hassasiyetle gözettiği temel ilkeler arasında “eşitlik” başta gelmiştir. Milletimize ve Devletimize uluslararası camiada eşitlik esasına göre kayıtsız ve şartsız egemenliğini ve bağımsızlığını kazandırmak O’nun için tutku ve ülkü olmuştur. Sahip olduğu emsalsiz önderlik vasıflarına, askerî dehasına ve şahsî karizmasına rağmen Atatürk Millî Mücadelemize kendi kişisel iradesini değil, Millet’in iradesini hâkim kılmıştır. Samsun’da Anadolu’ya ayak basar basmaz Millet’in temsilcilerini Millî Mücadele’nin arkasında toplamak için düzenlemelere girişmiştir. 23 Nisan 1920 günü Ankara’da açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Millî Mücadelenin yürütülmesinde en üst irade olmuştur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kumandası altındaki kahraman ordumuz zafere ulaşmış; Vatanımız düşman işgalinden kurtarılmıştır. Sadece Asker Değil, Siyaset Adamı, Diplomat Kaynakları yakından incelediğimiz zaman Atatürk’ün Millî Mücadelemizi sadece mahir bir kumandan olarak değil, aynı zamanda, tecrübeli bir siyaset adamı ve diplomat ustalığıyla sevk ve idare etmiş olduğunu daha iyi anlıyoruz. Kamu Diplomasisi Günümüzde çağımızın teknik ve teknolojik olanaklarıyla yürütülen iletişim siyasetinin, halkla ilişkiler ve kamu diplomasisi faaliyetinin, Atatürk tarafından içe ve dışa dönük veçheleriyle, hem Millî Mücadele boyunca savaş şartları içinde, hem istiklâlden sonra Cumhuriyet döneminde, 1920’lerin, 1930’ların sınırlı teknik imkân ve vasıtalarıyla gerçekleştirilmiş olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Atatürk’ün Büyük Nutuk’ta yer alan “Bir taraftan…İstanbul ricaliyle haberleşirken, bir taraftan da muhtelif vasıtalarla kamuoyunu yokluyordum. Vereceğim kararın tatbikinin temini için ordunun görüşünü almak da pek mühimdi” şeklindeki ifadesi de bu gerçeğin kanıtlarından biridir. Sivas Kongresi’nde “Amerikan mandası” konusunda kriz boyutlarına da ulaşma istidadı gösteren tartışmalar sırasında iletişim tekniklerinin Atatürk ve arkadaşları tarafından hünerle uygulanması sayesinde “istiklâl ve millî hakimiyet” hedefinden sapma olmamıştır. Millî Mücadele boyunca alınan kararlar, yayınlanan bildiriler ve meydana gelen gelişmeler o günlerde mevcut iletişim kanallarından sürekli olarak halkın bilgisine sunulmuştur. Halkla ilişkiler faaliyeti olarak dönemin en tesirli iletişim vasıtası olan yazılı basından, özellikle İrade-i Milliye ve Hâkimiyet-i Milliye Gazetelerinden istifade edilmiştir. Ayrıca, TBMM’nin açılışından 17 gün önce 6 Nisan 1920'de kurulan Anadolu Ajansı da iç ve dış kamuoylarının Millî Mücadelemiz hakkında muntazaman aydınlatılmasında önemli tarihî görevler ifa etmeye başlamıştır. Millî Mücadelemizle ilgili gelişmeler, o yıların önde gelen milletlerarası haber ajansları ve gazeteleri tarafından izlenmiş ve dünya basınında haber konusu olmuştur. Atatürk ve Millî Mücadele’nin üst kadrosuna dahil şahsiyetler yabancı gazetecilere verdiği mülâkatlarla o günün şartlarında kamu diplomasisi uygulamışlardır. Millî Mücadelemizin önderleri Anadolu’nun telgraf sisteminin kontrolleri altında tutulmasına ve şebekenin kesintisiz çalışır vaziyette kalmasına hayatî önem atfetmişlerdir. Bildiğiniz üzere, Mustafa Kemal Paşa İzmir’in Yunan ordusunca 15 Mayıs 1919’da işgalinden bir gün sonra İstanbul’dan hareket etmiştir. Samsun’a çıktıktan sonra Havza’da 28 Mayıs 1919 tarihinde yayınladığı Tamim’de halka İzmir’in işgalini protesto için “büyük ve heyecanlı mitingler” düzenlenmesi çağrısını yapmıştır. İlk protesto mitingi 30 Mayıs 1919 günü gerçekleşmiş ve halk “her türlü saldırının silâhla önleneceğine dair” and içmiştir. Anadolu’daki birçok kasabanın ve kentin ileri gelenleri, belediye başkan ve üyeleri, sivil ve askerî erkân tarafından İstanbul'a, başta Amerikan Başkanı Wilson olmak üzere, İngiltere Başbakanı Lloyd George’a ve diğer bazı devletlerin Liderlerine çok sayıda protesto telgrafı gönderilmiştir. Sivas Kongresi’nin tamamını Sivas’ta izlemiş olan Amerikan Chicago Daily News gazetesinin Avrupa muhabiri Louis Edgar Browne Kongre hakkındaki seri yazılardan birinde şunları anlatmıştır: “Mustafa Kemâl telgrafhanede benim de hazır bulunduğum bir Genel kurul topladı….O akşam şahit olduğum kadar verimli bir haberleşme asla işitmedim. Yarım saat içinde Erzurum, Erzincan, Musul, Diyarbakır, Samsun Trabzon, Ankara, Malatya, Harput, Konya ve Bursa telgrafla Sivas’a bağlandı. Hattın bir başında Mustafa Kemâl, diğer başında da sırasıyla bu şehir ve vilâyetlerin askeri komutanları ve mülkî amirleri yer almışlardı. Bütün durum olduğu gibi izah edildi. Bir tek istisna ile Anadolu, Mustafa Kemâl’e kendi kararıyla hareket etmesi ve sonuna kadar götürmesi için talimat verdi. (İstisna teşkil eden vilâyet, İtalyan taburlarının işgali altındaki Konya’ydı).” Atatürk’ün İstanbul’un İşgaline Tepkisi İtilâf Devletlerinin 16 Mart 1920 günü İstanbul’u işgal etmeye başlaması üzerine Atatürk’ün içe ve dışa yönelik çeşitli iletişim ve kamu diplomasisi faaliyetlerinde bulunmuştur. İtilâf Devletleri İşgal Komutanlığı öncelikle İstanbul’daki telgraf merkezlerini ele geçirerek halkımıza bir resmî bildiri yayınlamak istemiştir. Atatürk Anadolu’ya gönderdiği telgraflarla düşman kuvvetlerinin bildirisinin alınmasını ve cevaplandırılmasını önlemiştir. Ayrıca, İstanbul'daki İngiliz, Fransız, İtalya Siyasî Temsilcilerine, Amerika Siyasî Temsilcisine, bütün tarafsız Devletler Dışişleri Bakanlıklarına ve Fransa. İngiltere, İtalya Meclisi üyelerine verilmek üzere Antalya'da İtalyan Temsilciliği'ne 16 Mart 1920 tarihli bir Bildiri göndermiştir. Bildiride, “İstanbul'da bütün resmi daireler, milli bağımsızlığımızı temsil eden Meclis-i Mebussan dahi dahil olmak üzere, İtilaf devletleri askeri kuvvetleri tarafından resmen ve zorla işgal edilmiş ve milli emeller dairesinde hareket eden birçok vatanperver şahısların tutuklanmasına da teşebbüs olunmuştur. Osmanlı milletinin siyasi hakimiyet ve hürriyetine havale edilen bu son darbe, hayat ve mevcudiyetini ne pahasına olursa olsun müdafaa etmeye azmetmiş olan biz Osmanlılardan ziyade, yirminci asır medeniyet ve insanlığının mukaddes saydığı bütün esaslara, hürriyet, milliyet, vatan hissiyatı gibi bugünün insan topluluklarına esas olan bütün umdelere ve bu umdeleri vücuda getiren insanlığın genel vicdanına indirilmiştir. Biz, haklarımızı ve bağımsızlığımızı müdafaa için giriştiğimiz mücadelenin kutsiyetine ve hiçbir kuvvetin bir milleti yaşama hakkından mahrum edemeyeceğine inanıyoruz. Tarihin bugüne kadar kaydetmediği bir suikast teşkil eden ve Wilson prensiplerine dayalı bir mütarekenin, milleti müdafaa vasıtalarından tecrit etmiş olmasından doğan bir hileye de dayanması hasebiyle, ait oldukları milletlerin şeref ve haysiyetiyle dahi bağdaşmayan bu hareketin mahiyetinin takdirini resmi Avrupa ve Amerika'nın değil, ilim ve irfan ve medeniyet Avrupa ve Amerika’sının vicdanına bırakmakla yetinir ve bu hadiseden doğacak büyük tarihi mesu1iyete son defa bir daha herkesin nazarı dikkatini çekeriz. Davamızın meşruiyet ve kutsiyeti, bu müşkül zamanlarda, Cenabı Hak'tan sonra en büyük yardımcımızdır. (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Heyeti Temsiliyesi) Mustafa Kemal” Atatürk, yine aynı gün, Türki Milleti’ne hitaben yayınladığı Bildiride, İstanbul'un işgali karşısında işgal devletlerinin İstanbul’daki temsilcilerine ve bütün tarafsız devletler Dışişleri Bakanlıklarına, Millet Meclislerine protesto telgrafları çekilmesini ve yurtta mitingler düzenlenmesini sağlamıştır. Aynı zamanda bütün İslâm alemine de hitap eden bir bildiri yayınlamıştır. Bütün bu örnekler O’nun günümüzde uygulanan kamu diplomasisini 1900’lerin ilk çeyreğinde ustalıkla kullandığını ortaya koymaktadır. Askerî İttifaklara ve Bağlantılara Karşı İhtiyatlı Dış Politika Merhum Büyükelçi Aptülahat Akşin biraz önce zikrettiğim “Atatürk’ün Dış Politikasına” dair eserinde Atatürk’ün, “her ittifakın, bu ittifakın sarih ve zımni olarak aleyhine yöneldiği devlet veya devletler nezdinde şüphe ve rahatsızlık, hattâ güvensizlik doğuracağı düşüncesinde olduğunu” naklediyor ve şunları kaydediyor: “Her ittifak mukabil ittifak veya kombinezonları tahrik eder. Bu ise, herkesle iyi geçinmek isteyen ve kimsenin toprakları ve menfaatleri aleyhinde art düşünce ve davranışı olmayan Türkiye’nin ana dış politika ilkelerine aykırı düşer. Meğer ki işin içinde sarih hayatî menfaatlerimizi tehdit eden bir durum olsun…. Bir büyük devletle ittifak halinde, iki müttefik devlet arasındaki münasebetler kolaylıkla himaye eden ve himaye olunan, münasebetleri haline dönüşebilir. Bu ittifakların karşılığı çoklukla zayıf milletin sırtından çıkarılır. Babıâli’nin Mısırlılara karşı varlığını korumak için Çarlık Rusya’sıyla yaptığı Kanlıca Antlaşması ve ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu’nu Rusya’ya karşı korumayı hedef tutan, fakat bedeli Kıbrıs’la ödenen Türk – İngiliz Antlaşması, bunun tarihî örnekleridir. Millî Mücadele’de Ankara Hükûmeti’nin Sovyet Rusya ile samimi iyi komşuluk ilişkileri içinde olması, bir ittifak çerçevesinde ortaya çıkmamıştır. İki taraf müttefik değillerdi. 1925 Türk – Sovyet Antlaşması bir ittifak antlaşması değildi….. Atatürk’ün Balkan devletleriyle bağıtlamış olduğu İttifak Antlaşması Balkan statükosunun korunmasını hedef tutan bir istisna idi…..Atatürk bu ittifakın imzalanmasından sonra bir hayli kaygılandığını saklamamıştır…..İran, Irak ve Afganistan’la Sadabat Antlaşması yapıldı. Kendileriyle herhangi bir siyasî ve toprak ihtilâfımız olmayan bu kardeş ülkelerle yaptığımız bu Pakt bir istişare paktından ibaretti.” Millî Mücadele İçin Dış Destek ve Yardım Konusu: Atatürk’ün Millî Mücadele için dış destek ve yardım sağlamak için izlediği politika diplomasi uygulamalarının en öğretici örneklerini ortaya koymuştur. Atatürk Millî Mücadelemiz başlarken Vatanımızın içine düşmüş olduğu durumu Büyük Nutuk’da tasvir ederken, “büyük harbin uzun seneleri zarfında, millet, yorgun ve fakir bir halde…Ordu’nun elinden silâhları ve cephanesi alınmış ve alınmakta…” diyor. İşte, Atatürk ve O’nun önderliğine inanmış vatanseverler, bu durumda başlattıkları İstiklâl Savaşımızın gerektirdiği âcil ihtiyaçların bilinci içinde Erzurum ve Sivas Kongrelerinin Bildirilerinde uluslararası topluma şu çağrıyı yapmışlardır ( Her iki Bildiri’nin 7. Maddesi): “Milletimiz insani, muasır (çağdaş) gayeleri yüceltir, teknik, sınaî ve ekonomik durumu ve ihtiyacımızı takdir eder. Böylece Devlet ve Milletimizin iç ve dış bağımsızlığı ve Vatanımızın bütünlüğü saklı kalmak şartıyla, …..milliyet esaslarına saygılı olan ve memleketimize karşı istilâ emeli gütmeyen herhangi bir devletin teknik, sınaî, ekonomik yardımını memnuniyetle karşılarız.” Millî Mücadelemize karşı olan unsurlar ve Birinci Dünya Harbi’nden sonra akdedilecek antlaşmayla ABD’nin manda idaresinin altına girmemizi tercih eden Erzurum ve Sivas Kongrelerinin bazı üyeleri, anılan 7. Madde’nin doğrudan doğruya ABD’yi ve “Amerikan manda idaresini” işaret ettiğini öne sürmüşlerdir. Atatürk bu iddiaları çürütmek için yaptığı açıklamaları Büyük Nutuk’tan alıntı yaparak sizlere naklediyorum. Atatürk Nutuk’ta şöyle diyor: “Madde muhteviyatı mantık dairesinde okunup incelenince ne manda ve ne de Amerika’nın mandaterliğini talep fikri mevcut olmadığı tahakkuk eder…. Her zaman ve bugün dahi…vukubulacak yardımları memnuniyetle karşılamaktayız ve karşılarız. Nitekim Ankara-Ereğli ve Keller-Diyarbakır şimendiferlerinin inşası için bir İsveç grubunun ve Kayseri-Sivas-Turhal hatlarının inşası için de bir Belçika grubunun fenni, sınai, iktisadi yardımını memnuniyetle kabul ettik ve mesela Ankara şehrinin ve diğer Anadolu şehirlerimizin bir an evvel inşalarında ve bütün diğer şimendifer hatlarımızın, yollarımızın, limanlarımızın inşaları teklifinde bulunacak yabancı sermayedarların yardımlarını memnuniyetle kabul ederiz. Yeter ki, memleketimize sermaye getireceklerin devlet ve milletimizin dahili ve harici bağımsızlığını ve vatanımızın bütünlüğünü ihlale yönelik gizli emelleri olmasın.” Tarihî ve İdeolojik Saplantılardan Arınmış Millî Çıkarları Gözeten Gerçekçi Dış Politika: Türk – Rus Yakınlaşması Millî Mücadelemiz başlarken Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı’nın galip Müttefik Devletlerine karşı denge ve destek sağlamak için diplomasisini yöneltebileceği iki Devlet vardı. Biri ABD, diğeri Rusya. a. ABD ile Yakınlaşma Olamadı: ABD Müttefiklerin yanında 1917 yılında savaşa girmişti. ABD Başkanı Wilson Dünya Savaşı’nın sonunda yapılacak Barış Antlaşması için esas alınması düşüncesiyle 1918 başında bir “İlkeler Bildirisi” yayınlamıştı. Bildiri’de yer alan “milliyetler ilkesinden” Osmanlı Devleti’nin geleceği ve Millî Mücadelemizin siyasî zemini bakımından yararlanılabileceğini hem İstanbul’da hem Millî Mücadele’ye katılmak için Anadolu’ya geçen aydınlar arasında başlangıçta düşünenler olmuştu. Çok geçmeden meydana gelen iktidar değişikliği ile ABD 1823’ten sonra dış siyasette uygulanmış olan “kabuğuna çekilme” politikasına dönmüştü. Böylece “Wilson İlkeleri” havada kalmış ve tatbik edilememişti. b. Bolşevik Rusya ile Yakınlaşma: Atatürk’ün dış politikada tarihî ve ideolojik saplantılara yer vermeyen, sadece millî çıkarları en başta gözeten gerçekçi uygulamasının en somut örneklerinden biri, Millî Mücadelemiz sırasında Bolşeviklerle, yani Sovyetler Birliği ile sağladığı yakınlaşma ve elde ettiği, siyasî, malî ve silâh, cephane ve askerî malzeme destek ve yardımları olmuştur. Türk – Rus ilişkilerinin tarihi, Osmanlı Devleti’nin genişleyerek İmparatorluk haline gelmeye başlamasıyla birlikte Rusya’nın hasmane politikalarıyla, tutumlarıyla karşı karşıya kaldığını ortaya koymaktadır. Rusya, sürekli olarak sıcak denizlere, Akdeniz’e inmek için Boğazları ele geçirme, Osmanlı Devleti’ni zayıflatma, parçalama teşebbüslerinde bulunmuştur. Bu sebeple de Osmanlı Devleti’nin tarihte kendisiyle en çok sayıda savaş yaptığı ülke Rusya olmuştur. Bu tarihî gerçeklerle de aslında Atatürk ve Millî Mücadele’nin öne çıkan komutanları Rusya’yı hep “tarihî düşman” olarak görmüşlerdir. TBMM Hükûmeti’ni Moskova’da Büyükelçi olarak temsil etmiş bulunan Ali Fuat Cebesoy Paşa bu konuda hatıratında şöyle diyor: “O zamanki siyasî vaziyete göre, İngilizlerin emperyalizmine set çekebilecek gibi görünen…Birleşik Amerika Devleti vardı. Fakat Amerika da gelecekteki cihan (dünya) siyasetinde tutacağı yüksek mevkii göremeyerek eski infiratçı (yalnızcı) siyasetine dönmüştü. İngiliz Emperyalizminin cidal (mücadele, muharebe) sahnesinden Amerikalılar çekilince, Türkiye mecburen asırdîde (yüzyıllık, yüzyıllardan beri ) düşmanı olan ve ilân ettiği insaniyet prensibine sadakat iddiasında bulunan Ruslara (teveccüh eylemişti) yönelmişti.” Bellidir ki, Atatürk Millî Mücadele’nin hedefine ulaşabilmesi için sahada kazanılacak askerî zaferler kadar, bu zaferleri kolaylaştıracak hesaplı bir gerçekçi diplomasinin uygulanmasına da ihtiyaç olduğunu görmüştür. Bu ihtiyacın farkındalığı içinde tarihî ve ideolojik kaygı ve saplantılardan tecerrüt ederek uluslararası konjonktürün ortaya koyduğu fırsatlardan yararlanma dirayetini göstermiştir. Atatürk’ün Millî Mücadele’yi başlattıktan sonra Sovyetler Birliği ile gerçekleştirdiği yakınlaşma ve yaptığı anlaşma bu gerçeğin tarihî nitelikteki en somut örneğidir. Bilindiği üzere, Rusya’daki 1917 Ekim Bolşevik ihtilâliyle kurulan Sovyetler Birliği çok geçmeden Çarlık Rusya’nın Dünya Savaşı’ndaki müttefikleriyle hasım haline gelmiştir. Böylece Bolşevik yönetimi de Millî Mücadele hareketimiz gibi batılı emperyalist güçlere karşı direnmeye, onlarla mücadele etmeye ve savaşmaya başlamıştır. Bolşevikler gerçekleştirdikleri devrimden hemen sonra başlayan Anadolu’daki Millî bağımsızlık hareketinin kendi emelleri bakımından yararlanılabilecek bazı fırsatlar yarattığını düşünerek Millî Mücadele hareketimiz karşısında hayırhah bir duruş sergilemiştir. Gerçek odur ki, konjonktür TBMM Hükûmetiyle Sovyetler Birliği Hükûmeti arasında o yıllarda doğal bir menfaat birliği oluşturmuştur. Bununla beraber bir amaç birliğinden söz etmek mümkün değildir. İki taraf birbirlerine farklı maksatlarla yaklaşmışlardır. İki tarafın da bu yakınlaşmadan duydukları tedirginlikler de olmuştur. Bolşevik Hükümeti ile TBMM Hükümeti arasındaki en belirgin hattâ tek ortak noktayı emperyalist güçlere karşı olma teşkil etmiştir. Kurulan ilişkiler oldukça hassas dengelere dayanmıştır. Büyükelçi Aptülahat Akşin ismini yukarıda kaydettiğim eserinde bu konuda şunları anlatmaktadır: “Türkiye’yi Ruslarla anlaşmaya zorlayan sebepler önemli ve hayati idi. Rusların da bizimle anlaşmaya ihtiyaçları vardı. Fakat iki tarafı anlaşmaya sevk eden sebepler ve amaçlar aynı değildi. Biz samimi olarak Bolşevik Rusya ile iyi komşuluk ve işbirliği etmek ve onlardan silâh yardımı görerek, her iki tarafın da mağduru olduğu batı emperyalizmine karşı bir baraj yapmak istiyorduk. Onlar ise bizi, genel olarak her yerde yaptıkları gibi, kendi politikaları yararına ve kendi milli emellerini gerçekleştirmek için kullanmak, batı devletleri ile yaptıkları müzakerelerde bizden ivaz (ödün) olarak faydalanmak, Türkiye’de, kendilerine bağlı ve sadık bir komünist idare kurmak, kısacası bir Rus peyki haline getirmek istiyorlardı…. Atatürk Rusların bize karşı olan sürprizlerle dolu olduğunu anlıyordu. Bunun içindir ki O’nun , Rusya ile münasebetlerimizin başladığı tarihten itibaren Bolşeviklere karşı durumu son derece ihtiyatlı idi. Mustafa Kemâl’in İtilâf Devletleriyle Bolşevik Rusya arasındaki dengeli politikası bir şaheserdi…” Lord Kinross da “ATATÜRK” adlı eserinde o dönemdeki Türk – Rus yakınlaşmasını ve işbirliğini “köprüden geçinceye kadar ayıya dayı denir” atasözüne atıf yaparak değerlendiriyor. Şöyle diyor: “ ‘Köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı demeli.’ Bu bir Türk atasözüdür. Deli Petro’dan ve onun genişleme siyasetinden bu yana, her kuşak bir Türk - Rus Savaşı’na şahit olmuştu. Şimdi, Batı’dan gelen saldırı karşısında Kemalistler de Bolşevikler de, tarihlerinin bu noktasında, tereddütlü adımlarla da olsa, birbirlerine yaklaşmak için bazı zorlukları sineye çekmek zorundaydılar. (Esasen) Kemal de, Anadolu’ya ayak bastığı andan itibaren, sırf müttefiklere göz dağı vermek için de olsa, Sovyetlerle uyuşmayı ihtiyatlı şekilde düşünmeye başlamıştı.” Başlangıçta Bolşevik liderlerin Atatürk’ün Anadolu’da başlattığı hareket ile işbirliğinde bulunmada gönülsüz ve nazlı davrandıkları görülmüştür. Bolşevikler, Ankara’ya yanaşmanın Batı ile olan çeşitli çıkarlarını baltalamasından endişe etmişlerdir. c. Doğu Cephesi, Gümrü antlaşması: Bolşevikler, Ermenilere 1919 yılında Doğu Anadolu’da topraklarımıza yaptıkları saldırılarda destek vermişlerdir. Bu saldırılar sonucunda Ermeniler, Sarıkamış, Kars, Ardahan, Artvin, Batum ve Iğdır gibi yörelerimizi ele geçirmişlerdir. Bolşevik Rusya 1920 yazında Ermenistan ile bir anlaşma yapmıştır. Bu anlaşmayla hemen hemen bütün ahalisi Türk olan Nahçıvan Ermenistan’a bırakılmıştır. Bu tehlikeli gelişmeler üzerine Eylül 1920'de Doğu Cephesi'nde taarruza geçen Kâzım Karabekir komutasındaki 15. kolordumuz, Mîsâk-ı Millî sınırları içinde olan Sarıkamış, Kars, Ardahan, Artvin, Batum ve Tuzluca ve Iğdır'ı geri almış ve Gümrü'yü de işgal etmiştir. Bunun üzerine Ermeniler barış talep etme zorunda kalmış ve 2 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Andlaşması imzalanmıştır. Gümrü Antlaşması TBMM Hükûmeti’nin akdettiği ilk anlaşma olarak tarihe geçmiştir. Bu Andlaşma’nın asıl önemi, Andlaşma’nın 10. Maddesinde Ermenistan’ın Sèvres Andlaşması’nın açıkça “yok hükmünde” kabul etmiş olmasıdır. d. Batı Cephesi, I. İnönü Zaferi: Batı Cephesinde de İsmet Paşa’nın kumandası altındaki ordularımızın Yunan ordusuna karşı 10 Ocak 1921’de kazandığı I. İnönü Zaferi de, Millî Mücadelemizde sadece askerî alanda değil, diplomaside de bir dönüm noktası olmuştur. I. İnönü Zaferi o güne kadar yenilemez olduğu düşünülen emperyalist güçlerin desteğindeki Yunan Ordusunun Anadolu’daki ilerleyişinin durdurulabileceğini ve hattâ yenilebileceğini göstermiştir. e. Londra Konferansı’na Davet: Millî Mücadele Hareketi’nin Hem Doğu, hem Batı cephelerinde sağladığı başarıların diplomasimize olumlu yansıması gecikmemiştir. İngiltere TBMM Hükûmeti’ni 21 Şubat 1921’de Londra’da açılan Konferans’a davet etmiştir. Bu davet Atatürk diplomasisinin doğru yönde ilerlediğinin ilk habercilerinden biri olmuştur. f. Moskova Antlaşması: Aynı günlerde Moskova’ya giden TBMM heyeti 16 Mart 1921’de “TBMM Hükûmeti” ile “Rusya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti Hükûmeti” arasında çeşitli kaynaklarda “Kardeşlik Antlaşması” olarak da adlandırılan “Moskova Antlaşması’nı” imza etmiştir. Andlaşma’nın Dibacesi’nde “halkların kendi kaderini tayin etme” ilkesi ve iki taraf arasında “emperyalizme karşı mücadele dayanışmasının” varlığı vurgulanmıştır. Bu Antlaşma ile Bolşevik Rusya Misak-ı Millî’yi tanıyan ilk Devlet olmuştur. Gerçekten de Moskova anlaşması ile TBMM hükümeti, sınır meselesinde Batum, Ahıska ve Ahılkelek dışında Misâk-ı Millî’de öngörülen sınırları Sovyet Rusya’ya kabul ettirmiştir. Türkiye ile Rusya arasındaki bugünkü sınır o zaman belirlenmiştir. İki taraf arasında akdedilmiş olan eski antlaşmalar iptal edilmiştir. Osmanlı Devleti’nin Çarlık Rusya’ya karşı üstlendiği malî yükler silinmiş, kapitülasyonlar kaldırılmıştır. Moskova Andlaşması’nın en önemli sonuçlarından biri de Türkiye’nin Türk Dünyası’na açılan kapısı mahiyetindeki Türk yurdu Nahçıvan’ın statüsü hakkında olmuştur. Bu konuyu aşağıda ayrıca ele alacağım. Moskova Antlaşması ile doğu sınırlarını emniyet altına alan TBMM Hükûmeti Batı Cephesi’ndeki ordularının gücünü kuvvetlendirme imkânı bulmuştur. Bu imkân Yunan kuvvetlerine karşı nihai zafer elde etmemize katkı yapmıştır. Bu gelişmelerden hemen sonra, 1917’de Osmanlı İmparatorluğu ile diplomatik münasebetleri kesilmiş ve Millî Mücadele hareketimize de hayırhah nazarlarla bakmayan ve oldukça mesafeli davranan ABD’nin tutumunda da olumlu yönde değişiklikler görülmeye başlanmıştır. g. II. İnönü Zaferi: 1 Nisan 1921’de kazanılan II. İnönü zaferi de, TBMM Hükûmeti’nin diplomaside arka arkaya gelmeye başlayan anlamlı başarılı sonuçlarının kapısını aralamıştır. İtalyanlar Antalya’dan Temmuz 1921’de çekilmiştir. h. Sakarya Meydan Muharebesi Zaferi: Diplomaside başarı Kapısının tamamen açılması, 1921 yılının 23 Ağustos ve 13 Eylül günleri arasında 22 gün 22 gece kesintisiz süren Sakarya Meydan Muharebesini Başkumandan Mustafa Kemal Paşa’nın, Atatürk’ün sevk ve idaresindeki şanlı ordumuzun zaferiyle sonuçlanasıyla mümkün olmuştur. İtalyanlar Anadolu’da işgal ettikleri yerleri tamamen boşaltmışlardır. İngilizler ise ellerindeki Türk esirleri serbest bırakmışlardır. i. Kars Antlaşması: Sakarya Zaferi’ni takiben 13 Ekim 1921’de TBMM Hükûmeti ile üç Sovyet Cumhuriyeti Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan arasında Kars antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Türk-Sovyet sınırı son ve kesin şeklini almıştır. Nahçıvan’ın Moskova Andlaşması ile belirlenen statüsü teyit edilmiştir. j. Türkiye – Fransa Ankara Antlaşması: Sakarya Zaferinin en önemli siyasî sonucu da 20 Ekim 1921’de Fransızlarla imzalanan Ankara Antlaşması (İtilâfnamesi) olmuştur. Bu Antlaşma Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin, Kurtuluş Savaşı içinde İtilaf Devletleri’nden biriyle ve bir batılı devletle yaptığı ilk anlaşmadır. Ankara Antlaşması ile Birinci Dünya Savaşı öncesinde kurulmuş bulunan İtilaf Devletleri bloğu parçalanmıştır. İngiltere Anadolu’da yalnız kalmıştır. Fransa’nın Türkiye’yi ve Misak-ı Millî’yi resmen tanıması, İngiltere’nin Doğu Akdeniz politikasını desteklemekten vazgeçtiğini göstermesi açısından da önem arzetmiştir. Fransa ile yapılan Ankara Antlaşması ile birlikte Türkiye Güney cephesini güvenceye almış ve buradaki askerlerini de Batı Cephesine kaydırmıştır. k. Türk - Rus Yakınlaşmasının Diğer sonuçları: Ayrıca, 2 Ocak 1922’de Ukrayna ile Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması imzalanmıştır. Böylece, Atatürk’ün Fransa ve İtalya’yı İngiltere’den, ABD’’yi de her üçünden ayırma; böylece batı kampını bölme ve Anadolu’yu işgal eden Batı’ya karşı Sovyet Rusya’yı denge unsuru olarak kullanma stratejisi başarıya ulaşmıştır. Denilebilir ki Millî Mücadele önderlerinin Bolşeviklerle kurduğu ilişki ve gerçekleştirilen yardımlaşma “Komünizme hayır, Sovyetlere evet” anlayışıyla ve ihtiyatla yürütülmüştür. Türk – Rus Yakınlaşmasında Teminat Altına Alınan “Türk Kapısı” Nahçıvan: Atatürk, temel amacı ve nihai hedefi Vatanımızın düşman işgalinden kurtarılması ve Türk Milleti’nin bağımsızlığının ve egemenliğinin sağlanması olan Millî Mücadelemiz sonunda Devletimizin Doğu sınırının Türk dünyasına açılan bir kapı ile bitişik olmasına önem atfetmiştir. Halkının hemen hemen tamamı Türk olan Nahçıvan’ı da böyle bir kapı olarak görmüştür. Bu sebeple de, Nahçıvan ile ilgili gelişmeler, Türk dünyasına ilişkin konulara önem veren Atatürk tarafından Millî Mücadele hareketinin başından itibaren dikkatle ve hassasiyetle takip edilmiştir. I. Dünya Savaşı’nın sonucu olarak bölgeden Türk kuvvetlerinin çekilmesiyle birlikte başlayan Ermenilerin Nahçıvan’a yönelik saldırıları ve Türk halkına yaptıkları katliamlar, Atatürk’ün (Mustafa Kemâl Paşa) Başkanlığındaki Heyet-i Temsiliye tarafından batılı devletler nezdinde sürekli olarak protesto edilmiştir. Aynı hassasiyet kurulmasından sonra TBMM tarafından gösterilmiştir. 10 Ağustos 1920 tarihinde Sèvres Antlaşması’nın imza edildiği, Atatürk’ün Bolşevik Rusya ile yakınlaşma sağlamaya karar verdiği ve bu yönde teşebbüslerde bulunulduğu dönemde Bolşevik Rusya Azerbaycan’ın ve Ermenistan’ın Sovyetleştirilmesi süreciyle meşgul bulunuyordu. Bu süreç içinde ve Azerbaycan’ın Komünist yönetiminin de göz yumması sonucunda, Nahçıvan ile Zengezor Ermenistan’ın hakimiyeti altına girmiştir. Ayrıca, Ruslar da Ermenilere birtakım iktisadî yardım vaadinde bulunmuşlardır. Nahçıvan’ın Ermenistan’ın eline geçmesi, o yılların şartlarında, Türkiye’nin Azerbaycan ile ve hattâ Rusya ile stratejik önemde bir ulaşım yolunun kesilmesine yol açacak bir gelişme olmuştur. Bu gelişme 5 ay önce açılmış olan TBMM’de heyecan yaratmıştır. Nahçıvan halkından Millî Mücadele’nin önderlerine ve TBMM üyelerine gelemeye başlayan çok sayıda mektup da uyanan heyecanı daha da arttırmıştır. Nahçıvan konusunda TBMM’de bu hava sürerken Eylül 1920'de Doğu Cephesi'nde taarruza geçen Kâzım Karabekir komutasındaki 15. kolordumuz, Mîsâk-ı Millî sınırları içinde olan Sarıkamış, Kars, Ardahan, Artvin, Batum ve Tuzluca ve Iğdır’ı geri almış ve Gümrü'yü de işgal etmiştir. Bunun üzerine Ermeniler barış talep etme zorunda kalmış ve 2 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Andlaşma’nın 2. Maddesi’nde “….Aşağı Karasu'nun döküldüğü yerden geçen çizginin güneyindeki (Nahçıvan, Şahtahtı, Şarur) bölgesinde daha sonra bir plebisitle saptanacak yönetim biçimine ve bu yönetimin kapsayacağı topraklara Ermenistan karışmayacak ve işbu bölgede şimdilik Türkiye koruyuculuğunda bir yerel yönetim kurulacaktır ” hükmü yer almıştır. Buna göre, Nahçıvan-Şahtahtı-Şarur bölgesi geçici olarak (“şimdilik”) Türkiye’nin koruyuculuğuna bırakılmıştır. Gümrü Antlaşması’nda Nahçivan konusunda elde edilen sonuca rağmen, Atatürk Nahcivan’ı Ermenistan’ın hakimiyeti altına girmesine yol açmayacak daimi statüye kavuşturmak istiyordu. TBMM Hükûmeti ile Bolşevik Rusya arasında Moskova’da bir antlaşma yapılması hususunda iki taraf arasında görüş birliğine varılması üzerine Moskova’ya gidecek heyetimizin başkanı olarak İktisat Vekili Yusuf Kemal (Tegirşek) Bey atanmıştır. Prof. Dr. Faruk Sümer’in Yusuf Kemâl Bey’den dinleyip naklettiğine göre, bu görevlendirilmeden sonra Atatürk tarafından kabul edilen Yusuf Kemâl Bey, yapılan görüşmede Atatürk’e "Paşam Ruslar Nahçıvan üzerinde ısrar ederlerse ne yapalım" diyerek kesin talimatını almak istemiştir. Atatürk “Nahçıvan Türk Kapısıdır. Bu hususu nazar-ı itibara alarak elinizden geleni yapınız” cevabını vermiştir. Nahçıvan’a “Türk Kapısı” ismi böylece Atatürk tarafından verilmiştir. Türk heyetinin Moskova’daki temasları ve Antlaşma üzerindeki müzakere çetin cereyan etmiştir. Esasen, Bolşevik Dışişleri Bakanı Çiçerin heyetimize soğuk davranmıştır. Ümit kırıcı sözler söylemiştir. Nahçıvan konusu üzerindeki müzakere de oldukça gergin bir havada geçmiş ve uzun sürmüştür. Yusuf Kemâl Bey başlangıçta Nahçıvan'ı Türkiye himayesine almak istemiş ve ısrarlı olmuştur. Bu olmayınca Türkiye ile Azerbaycan’ın ortak himayesi altına konulması teklifini yapmıştır. Çiçerin katı davranmıştır. Sonunda Heyetimiz Stalin ile görüşme talep etmiştir. Heyetimizin Stalin ile yaptığı görüşmelerde ilerleme sağlanmış, ancak, Nahçıvan konusunda müzakere biraz uzamıştır. Stalin Yusuf Kemâl Bey’e “Nahçıvan üzerinde niçin bu kadar ısrar ediyorsunuz” diye sormuş. Yusuf Kemâl Bey “orası Türk kapsıdır da onun için” cevabını vermiş. Stalin gülmüş ve gündemdeki başka bir konuya geçmiş. Sonunda Antlaşma metni üzerinde mutabakata varılmış. Ortaya çıkan ve 16 Mart 1921 günü imza edilen Moskova Andlaşması’nın III. Maddesi’nde Nahçıvan hakkında şu hüküm yer almıştır: “İşbu Andlaşma’nın Ek I (C)’de belirlenen sınırlar içerisinde bulunan Nahçıvan bölgesinin üçüncü bir devlete verilmemesi şartıyla Azerbaycan’ın himayesi altında özerk statüye sahip olması her iki âkit tarafça kabul edilmiştir. Nahçıvan topraklarının doğuda Aras’ın talveği, batıda Dagna dağı (3829)-Velidağı (4121)-Bagarzik (6587) ve Kömürlüdağı (6930) çizgisi arasında sıkışmış üçgen kesiminde, bu toprakların Kömürlü dağından (6930) başlayarak Seray Bulak dağı (8071)-Ararat istasyonundan geçerek Karasu ile Aras’ın birleştiği yerde sona eren sınır hattı, Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından belirlenecektir.” Türk heyetinin gayretleri sayesinde Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü kısmen de olsa korunmuş; Nahçıvan’ın üçüncü bir ülkeye devredilmez kaydıyla Azerbaycan’a bağlı “özerk bir Cumhuriyet” olmasına karar verilmiştir. Nahçıvan’ın Azerbaycan ya da Türkiye’nin olduğu gerçeği Ermeniler ve Ruslara kabul ettirilmiştir. Böylece Nahçıvan’ın “Türk Kapısı” olma özelliği korunabilmiştir. Moskova Anlaşması’yla TBMM Hükûmeti sayesinde Nahçıvan Ermenilerden alınmış ve “özerk” statüde Azerbaycan’ın korumacılığı altına konulmuştur. Nahçıvan’ın Azerbaycan ya da Türkiye’nin olduğu gerçeği Ermenilere ve Ruslara kabul ettirilmiştir. Böylece Nahçıvan’ın “Türk Kapısı” olma özelliği korunabilmiştir. Ankara'ya dönüşünde Yusuf Kemâl Bey Atatürk tarafından kabul edildiğinde sonucu arzederken "Muhterem Paşam Nahçıvan üzerinde elden geleni yaptık” demiş. Bu söz üzerine Atatürk “kapımız mevcudiyetini muhafaza ediyor, bizim için mühim olan budur” cevabını vermiştir. Yukarıda da işaret edildiği üzere, yedi ay sonra 13 Ekim 1921’de TBMM Hükûmeti ile üç Sovyet Cumhuriyeti Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan arasında Kars antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Türk-Sovyet sınırı son ve kesin şeklini almıştır. Nahçıvan’ın Moskova Antlaşması ile belirlenen statüsü üç Sovyet Cumhuriyeti tarafından da teyit edilmiştir. 1921 yılında imzalanan Moskova ve Kars Antlaşmaları ile Türkiye, Azerbaycan’ın himayesi altındaki Nahçıvan Özerk Bölgesi’nin günümüze kadar statüsünün belirleyicisi ve garantörü olmuştur. TBMM Hükûmeti’nin bir diğer çabası da, Azerbaycan’a egemen bir devlet gibi muamele etmek ve başka devletlerin de bu şekilde davranmasına yol açmak olmuştur. Bu amaçla Azerbaycan ile ayrı bir anlaşma imzalamak istemiştir. Oysa Sovyet Azerbaycan Hükümeti TBMM ile ayrı bir anlaşma yapmaya yanaşmamıştır. Osmanlı Hükûmeti’nin Millî Hareket İçin “Bolşevik” İddiası ve Propagandası Atatürk’ün Millî Mücadele hareketini başlatmasıyla birlikte İstanbul Hükûmeti, hareketi baltalamak için Anadolu’da yıkıcı bir propaganda başlatmıştır. Bu çerçevede ağırlıklı olarak Millî Hareket’in Bolşevik Rusya ile yakınlaşma arayışında bulunması da konu edilmiştir. Propaganda faaliyeti Avrupa ve ABD’de de yapılmıştır. Bu kampanyaya çeşitli basın organları, bazı cemiyetler ve bilhassa İtilâf Devletleri destek vermiştir. Atatürk bu propagandaya Büyük Nutuk’ da değinmiştir. Bu konu ile irtibatlı olarak, Atatürk’ün Amerikalı General Harbord’a vaki ifadelerini aktarmak istiyorum. ABD Başkanı Wilson, Birinci Dünya Harbi’nden sonra ABD’nin Ermeniler üzerinde manda idaresi görevini yüklenmesi halinde ne gibi sorumluluklar altına gireceğinin incelenmesi maksadıyla bölgeye bir heyet gönderilmesini kararlaştırmıştır. Oluşturulan heyete Tümgeneral James G. Harbord başkanlık etmiştir. Bazı kaynaklarda, heyetin ABD tarafından oluşturulmuş olmasına rağmen, Paris Barış Konferans’ı namına görev yaptığı belirtilmektedir. İnceleme bölgesine gitmek üzere önce İstanbul’a gelen heyet Anadolu’ya geçmiş ve General Harbord 22 Eylül 1919 günü Sivas’ta Atatürk ile görüşmüştür. Görüşmeden sonra, Atatürk, Harbord’a ifade etiklerini bir muhtıra şeklinde yazılı olarak da General’e iletmiştir. Bu muhtırada Bolşevizm hakkında şu ifadelere yer verilmiştir: ".....Bolşeviklere gelince, ülkemizde bu öğretinin hiçbir yeri olamaz. Dinimiz, geleneklerimiz ve sosyal yapımız bütünüyle böyle bir düşüncenin yerleşmesine uygun değildir. Türkiye'de ne büyük kapitalistler ne de milyonlarca işçi vardır. Öte yandan tarımsal bir problemimiz yoktur. Son olarak sosyal yönden dinsel ilkelerimiz, Bolşevizm’i benimsemekten bizi uzak tutmaktadır. Türk Milleti’nin bu öğretiye karşı hiçbir eğilimi olmadığının ve daha da ötesi, gerektiğinde savaşmaya hazır olduğunun en iyi kanıtı, Ferit Paşa'nın Bolşevizm’in ülkede yayıldığı ya da yayılmak üzere olduğu yolundaki gerçek dışı söylentilerine karşı Millet’in duyduğu kaygılardır…..” Atatürk’ün General Harbord ile görüşmesinin en yakın tanığı görüşmede tercümanlık yapmış olan Prof. Hulûsi Y. Hüseyin (Pektaş)’dır. O’nun ifadesine göre, General Harbord, Mustafa Kemal Paşa'ya veda ederken elini sıkmış ve şu sözleri söylemiştir: "Eğer Amerikan ordusunda muvazzaf bir subay olmasaydım, gelir sizinle birlikte mücadelenizi izlerdim.” Atatürk Amerikalı General Harbord ile görüşmesinden Büyük Nutuk’da şu sözlerle bahsetmektedir: “Efendiler, hatırlarınızda olsa gerektir ki, memleketimizde ve Kafkasya'da incelemeler yapmak üzere Amerika hükümeti General Harbord'un riyaseti altında bir heyet göndermişti. Bu heyet Sivas’a geldi. 22 Eylül 1919 günü General Harbord ile uzun uzadı ya konuştuk. General’e, milli harekâtın maksat ve gayesi ve milli teşkilât ve birliğin ortaya çıkış sebebi, gayrimüslim unsurlara karşı olan hissiyat ve yabancıların memleketimizdeki olumsuz propagandası ve icraatı hakkında tafsilatlı ve delilli olarak beyanatta bulundum. General'in bazı garip sorularına da muhatap kaldım. Meselâ, Milletiniz tasavvur edilebilen her türlü teşebbüs ve fedakârlıkta bulunduktan sonra dahi muvaffak olunamazsa ne yapacaksın? Verdiğim cevapta -hatırımda aldanmıyorsam- demiştim ki: Bir millet mevcudiyet ve bağımsızlığını temin için tasavvur edilebilen teşebbüsleri ve fedakârlığı yaptıktan sonra muvaffak olur. Ya muvaffak olamazsa demek, o milletin ölmüş olduğuna hükmetmek demektir. Dolayısıyla Millet hayatta oldukça ve fedakârane teşebbüslerine devam eyledikçe muvaffakiyetsizlik söz konusu olamaz. Generalin sorduğu sorudan asıl maksadın ne olabileceğini araştırmak istemedim. Fakat verdiğim cevabın O’nun tarafından takdirle karşılandığını bugün yeri gelmişken zikretmek isterim.” II. Lozan Barış Konferansı Döneminde Dış Politika Atatürk, Türk Milleti’ni düşmanla antlaşmaya dayanan barış ve huzur ortamına kavuşturmak için İstiklâl Savaşımızda kesin zaferin elde edilmesi gerektiğinin idraki içinde olmuştur. Atatürk bunu da gerçekleştirmiştir. ATATÜRK 19 Mayıs 1919 Pazartesi günü Samsun’da başlattığı kurtuluş, millî bağımsızlık ve egemenlik mücadelesini 9 Eylül 1922 Cumartesi günü Ordumuzun İzmir’e girmesiyle kesin askerî zaferle sonuçlandırmıştır. Bu kesin sonucu getiren de O’nun verdiği emirle 26 Ağustos 1922 Cumartesi günü şafakla başlayan Büyük Taarruzun 30 Ağustos Çarşamba günü Büyük Zaferle sonuçlanması olmuştur. İşte bu kesin Zafer üzerine Vatanımızı işgal etmiş bulunan İtilâf Devletleri Ankara Hükümeti’ne mütareke teklif etmişlerdir. Ankara Hükûmetiyle 11 Ekim 1922’de imzalan Mütareke ile Osmanlı İmparatorluğu siyaseten ve hukuken sona ermiştir. Mudanya Mütarekesi müzakereleri sırasında teati edilen notalarla arış görüşmeleri için Lozan’da bir Konferans toplanmasına karar verilmiştir. Savaş alanında Millî Mücadele zaferle sona ermişse de millî müstakil varlığımız için yapılacak daha çok ve büyük işler vardı. Çünkü Vatanımız, Balkan Savaşlarında, Birinci Dünya Harbi yıllarında, işgal döneminde, kurtuluş ve istiklâl savaşımız sırasında harap olmuştu. Kaynakları tükenmiş, çok fakirleşmişti. Öncelikle, savaş durumunun hukuken de sona erdirilmesi gerekiyordu. Milletimiz kendi bağımsız ve egemen Devletine sahip olmalıydı. Bu Devlet uluslararası plânda tanıtılmalıydı. İç ve dış güvenlik sağlanmalıydı. Milletin yaraları sarılmalı; ülke yeniden inşa edilmeli, neredeyse durmuş vaziyetteki ekonomik hayat harekete geçirilmeliydi. Köklü inkılâpların gerçekleştirilmesine, çağdaş reformların yapılmasına, eğitim alanında hızlı hamlelere ihtiyaç vardı. Ordumuzun yeniden yapılandırılması ve donatılması da ihmal edilemezdi. Bu muazzam işlerin gerçekleştirilebilmesi için de Türkiye’nin dost dış yardımlara ve siyasî, diplomatik ve ekonomik desteğe de elbette ihtiyacı olacaktı. Bütün bu gerçekler Türkiye’nin bölgesinde uzun yıllar barış ve güvenlik içinde yaşamasını zorunlu kılıyordu. Bunun için de dostane yaklaşımlarla barışçı ve dengeli bir dış politika izlenmesi gerekiyordu. Atatürk daha iki yıldan fazla bir süre önce 17 Ocak 1921 tarihinde United Telegraph Gazetesi Muhabirine verdiği mülâkatta, kendisine tevcih edilen “gelecekte ne gibi bir politika izleyeceksiniz?” sorusuna şu cevabı vermişti: "Memleketimiz haraptır; milletimiz fakirdir, eğitimimiz aşağı seviyededir, ekonomimiz zayıftır. Memleketimizi imar ve milletimizi aydınlatma ve refaha kavuşturma yegâne ve kat'i emelimizdir. Binaenaleyh sulh ve sükûn içinde medeniyetin ciddî çalışmalarına muhtacız. Gelecekteki politikamız bu ihtiyaçları tatmine matuf olacaktır.” TBMM Hükûmeti’nin İsmet Paşa başkanlığında Lozan Barış Konferansı’na katılan Heyeti, Lozan Konferansı’nın “kurtlar sofrası” mahiyetindeki masasında ve bu masanın üzerine kurulduğu kaygan diplomasi zemininde cereyan eden çetin diplomatik müzakereler sonucunda, Türkiye’yi çevreleyen iç ve dış ağır şartların gerektirdiği amaç ve hedeflere uygun bir Antlaşma elde etmiştir. Atatürk’ün emsalsiz önderliğinde kazandığımız İstiklâl Savaşımız, TBMM Hükûmeti’nin Dışişleri Bakanı İsmet Paşa’nın 24 Temmuz 1923 Salı günü Lozan Barış Konferansı’nda imzaladığı Barış Andlaşması ile taçlanmıştır. Atatürk’ün Andlaşma’nın imza edildiği gün İsmet İnönü’ye gönderdiği tebrik mesajının Büyük Nutuk’ta yer alan metni şöyledir: “Lozan'da Delege Heyeti Reisi, Hariciye Vekili İsmet Paşa Hazretleri'ne, Millet ve Hükümet’in Zatıâlileri’ne vermiş olduğu yeni vazifeyi muvaffakiyetle tamamladınız. Memlekete bir dizi faydalı hizmetlerden ibaret olan ömrünüzü bu defa da tarihi bir muvaffakiyetle taçlandırdınız. Uzun mücadelelerden sonra vatanımızın barış ve bağımsızlığa kavuştuğu bugünde parlak hizmetiniz dolayısıyla Zatıalinizi, muhterem arkadaşlarımız Rıza Nur ve Hasan Beyleri ve mesainizde size yardım eden bütün Delege Heyeti üyelerini teşekkürlerle tebrik ederim. Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Başkumandan Gazi Mustafa Kemâl” Atatürk, Büyük Nutuk’unda Lozan Barış Antlaşması’nı şu ifadelerle değerlendirmiştir: “….Bu andlaşma, Türk Milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması'yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eder bir vesikadır. Osmanlı devrine ait tarihte, emsali görülmemiş bir siyasi zafer eseridir!” Lozan Barış Antlaşması, Türkiye’nin, mutlak bağımsız ve egemen bir devlet ve milletlerarası camianın hukuken eşit bir üyesi olarak doğduğunu tescil eden belgedir. TBMM’nin 29 Ekim 1923 günü “Türkiye Cumhuriyeti” olarak ilân ettiği Devletimizin tapu senedi mahiyetindedir. Lozan Antlaşması, aynı zamanda da genel olarak dış siyasetimizin, özel olarak da Kıbrıs ve Türk-Yunan münasebetlerine dair strateji ve politikalarımızın “ahde vefa” ilkesi esas alınarak yürütülmesinde on yıllar boyunca gözettiğimiz dengelerin oluşturulmasını sağlayan unsurlar manzumesidir. Bu dengeler için dış siyaset terminolojimizde “Lozan dengesi” kavramı kullanılmaktadır. Konferans döneminde, Atatürk TBMM’de Türkiye’nin Lozan Barış Konferansı’na barış elde etme amacıyla katılmış olduğunu vurgulayan konuşmalar yapmıştır. Bu konuşmaları internette TBMM kaynaklarında okumak mümkündür. III. Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurulmasından İtibaren Atatürk Döneminde Dış Politika Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonraki dönemde Atatürk’ün Liderliği altında takip edilen dış siyasetimize ve elde edilen başlıca sonuçlara gelince: Her şeyden önce şunu vurgulamak istiyorum: Lozan Antlaşması’ndan sonra Türkiye’nin stratejik önemi azalmamış, aksine artmıştır. Gerçekten, 1923’ten sonra Türkiye Avrupa’nın bütün güçlü Devletleriyle komşu durumuna gelmiştir. Sovyetler Birliği doğu bölgemizde, İngiltere Irak manda idaresi ve Kıbrıs vasıtasıyla, Fransa Suriye manda idaresiyle, İtalya ise 12 adayı ve Meis’i ele geçirdiği için Türkiye ile sınırdaş olmuşlardır. Güçlü devletlerle sınırdaş komşu olması Türkiye’nin Millî Mücadele’den sonra gerçekçi, dengeli bir dış politika takip etmesini zorunlu kalmıştır. Kuruluşundan itibaren Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikasının başlıca şu ana hedeflere yöneldiğini söyleyebiliriz: 1.Millî bağımsızlığımızın ve egemenliğimizin korunması; 2. Yapılan barışın devamlı kılınması; 3. Hayat tarzımızda ve yönetim şeklimizde çağdaşlaşmanın sağlanması. Bu hedeflere ulaşmak için de “ahde vefa” ilkesinin gözetildiği; Türkiye’nin ülkesinde hâkim kılmak istediği demokrasi, laiklik, sosyal adalet, hukuk devleti gibi çağdaş değerlere saygılı devletlerle barış içinde yaşamayı, ilişki ve işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan dengeli bir dış siyaset güdülmüştür. Cumhuriyetimizin ilân edildiği 29 Ekim 1923 günü TBMM’de Devletimizin I. Hükûmeti’nin programını sunan Başbakan İsmet İnönü Türkiye’nin izleyeceği dış politika hakkında şu açıklamalarda bulunmuştur: “Cumhuriyet Hükümeti’nin dış ilişkilerde en temel ilkesi Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığını ve bütünlüğünü sağlam tutarak hayatî menfaatlerini göz önünden ayırmamak esası dâhilinde karşılıklı barışı, huzuru, iyi ilişkileri mümkün olduğu kadar genişletmek ve teyid emekten ibarettir. Sınırdaşlarımızla ve…henüz ilişkilere girmediğimiz devletlerle samimî bir dostluk tesisi için bütün kuvvetimizi sarf edeceğiz. Göreceğimiz hüsnüniyete fazlasıyla mukabele edeceğiz. Bu esaslar dâhilinde Türkiye Cumhuriyeti, hayatî menfaatlerini muhafaza etmek için son derece dikkatli olacaktır.” Atatürk Cumhurbaşkanı olarak 1 Mart 1924 günü TBMM’nin yeni yasama yılını açış konuşmasında “Cumhuriyet’in dış siyasette yüzü düz biçimde ve samimiyetle barışın ve antlaşmaların korunmasına dönüktür” diyerek Türkiye’nin barış siyasetini bir kere daha teyit etmiştir. Atatürk 1 Kasım 1928 günü de TBMM’de dış politikamız hakkında şunları ifade etmiştir: “Dış politikamızda dürüstlük, ülkemizin güvenliği ve gelişmesinin korunmasına önem verilmesi prensibi, davranışlarımıza rehber olmaktadır. Önemli reform ve gelişmeler içinde bulunan bir ülkenin, hem kendisinde hem çevresinde barış ve huzuru gerçek olarak arzu etmesinden daha kolay açıklanabilecek bir konu olamaz. Bu samimi arzudan esinlenmiş olan dış politikamızda, ülkenin korunması, güveninin sağlanması, vatandaşların haklarının herhangi bir saldırıya karşı bizim tarafımızdan savunulması konuları, özellikle göz önünde tuttuğumuz noktalardır. Kara, deniz ve hava kuvvetlerimizi bu ülkede barış ve güvenliği koruyabilecek bir durumda bulundurmaya bu nedenle çok önem veriyoruz. Cumhuriyet hükümeti, uluslararasında güvenlik anlaşmalarının imzalanması için özel bir çaba göstermektedir. Bize önerilen Kellogg Anlaşması’na katılmak için de aynı içtenlikle uygun görüşümüzü bildirdik.” Türkiye Cumhuriyeti uygulayacağı ilân edilen barışçı dış politikanın icabı olarak komşularıyla ve dünyanın diğer belli başlı Devletleriyle dış ilişkiler ağını örmeye başlamıştır. Atatürk, Amerika Birleşik Devletleri’nin dünya siyasetindeki yerinin bilinci içinde olagelmiştir. Millî Mücadele yıllarında muhtelif Amerikan gazetelerine mülâkatlar vermiş; Türkiye’nin ABD ile dostane ilişkiler kurma isteğini dile getirmiştir. Millî mücadelemiz başladığı zaman Osmanlı Devleti ile ABD arasında diplomatik münasebetler 1917 yılında resmen kesilmiş bulunuyordu. Çünkü Birinci Dünya Savaşı’nda iki devlet karşı ittifaklarda yer almışlardı. Osmanlı Devleti’ndeki Amerikan menfaatlerini gözetmeyi İsveç üstlenmişti. Amerika’daki Osmanlı menfaatlerini İspanya korumaktaydı. Bununla beraber, vurgulamak gerekir ki, Osmanlı Devleti ile ABD karşı bloklarda olmalarına rağmen birbirleriyle hiçbir cephede savaşmamışlardır. ABD Birinci Dünya Harbi’nde Osmanlı Devleti ile savaşmadığı için savaş sonunda Osmanlı Devleti’ni parçalamak üzere hazırlanan Sèvres Antlaşması’nı imzalayan devletler arasında yer almamıştır. Bu sebeple de Lozan Barış Konferansı’na savaşın galip devletlerinden biri olarak katılmamıştır. Konferans’ta pasif gözlemci olarak temsilci bulundurmuştur. 24 Temmuz 1923 günü Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasını müteakip, ABD ile Türkiye arasında Lozan’da 6 Ağustos 1923’de ayrı bir Dostluk ve Ticaret Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmada iki ülke arasında dostluk ilişkilerin kurulması ve normal diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinin yeniden başlatılması da öngörülmüştür. Antlaşma’nın imzalanmasıyla birlikte, Amerika’daki Ermeni ve Rum-Yunan lobileri ile bütün Türk düşmanları Rum Ortodoks Kilisesi’ni de kullanarak harekete geçmişlerdir. “Lozan Antlaşmasına hayır!” sloganı altında yeni ve güçlü bir Türk düşmanlığı kampanyası başlatılmıştır. Bu yüzden de Türkiye’nin ABD ile Lozan’da imzaladığı Antlaşma’nın onay için ABD Kongresi’nde oylanması üç buçuk yıl almıştır. 18 Ocak 1927 günü ABD Senatosu’nda yapılan oylamada Antlaşma’nın onaylanması, gerekli üçte iki çoğunluk- 6 oy eksiğiyle – sağlanamadığı için, reddedilmiştir. Bu durumda Türkiye ve ABD, diplomatik ilişki kurabilmesi için ABD Kongresi’nden onay almayı gerektirmeyen yönteme başvurmuşlardır. Nota teatisi yoluyla 17 Şubat 1927 tarihinde bir “modus vivendi” yapmışlardır. Böylece iki Devlet arasında diplomatik münasebet kurulmuştur. Aynı yıl içinde karşılıklı Büyükelçi teati edilmiş ve büyükelçiler görevlerine başlamışlardır. Millî Mücadelemizle ilgili haberler ABD’nin önde gelen gazetelerinde çoğu kez olumlu haber ve yorum konusu olmuştur. ABD’nin ünlü TIME Dergisi Atatürk’ü 1923’de ve 1927’de kapak konusu yapmıştır. Atatürk ile Başkan Roosevelt arasında özel ve resmî plânda çok dostane ilişkiler kurulmuştur. Bu dostluk teati edilen resmî ve özel mesajlara açık olarak yansımıştır. Başkan Roosevelt Cumhuriyet'in 10. Yıldönümünde beklenmedik bir jest yapmıştır. Vaşington Büyükelçimiz Ahmet Muhtar Bey, 19 Ekim 1933 akşamı, New York’ta, "Türkiye'nin Amerikalı dostlarının da katıldığı büyük bir yemek vermiştir. Başkan Roosevelt bu yemeğe bir mesaj yollamıştır. Mesajda, diğer hususlar meyanında şu ifadeler yer almıştır: “Dünyanın istikrar, sulh ve terakki içinde millî hayat süren memleketleri arasına girmeye ve hakikaten kendisine yaraşan mevkii almağa muvaffak olan Türkiye'nin Devlet Reisi Gazi Mustafa Kemal Hazretlerinin bu uğurda ve maksat için sarfetmekte olduğu kudretli hamleleri, Amerikan milleti sempati dolu bir alâka ile takip etmektedir. Derin ve çeşitli olan Türk reformlarının muvaffakiyetindeki harikulâde ehemmiyettir ki, samimi tebriklere sebep teşkil etmektedir. Bu fırsattan istifade ederek sizlere iştirak ediyorum. Türkiye Cumhuriyeti Reisine devamlı muvaffakiyeti için kalbî tebriklerimi ve Türk Milletine refah ve saadeti için dost dileklerimi sunarım.” Başkan Roosevelt 29 Ekim 1933 günü ayrıca Atatürk’e bir kutlama mesajı göndermiş ve bu mesajında “Geçen bu on sene zarfında Zatı Alileri’nin faal ve şuurlu idaresi altında Türkiye, dünyanın en gelişmiş milletleri arasına girmekle kalmayıp, uluslararası barış mücadelesinin de başlıca lideri olmuştur" sözlerine yer vermiştir. Türk Amerikan ilişkilerinin bu olumlu seyri içinde iki Devlet arasında 1 Ekim 1929 tarihinde “Ticaret ve Seyr-ü Sefain” Antlaşması imzalanmıştır. Bu Antlaşma Türkiye Cumhuriyeti’nin ABD ile akdettiği ilk anlaşmadır. Bu olumlu gelişmelere rağmen ikili ilişkilerdeki bu yakınlaşma diğer devletlerin de dahil olduğu uluslararası problemler ortaya çıktığında yerini resmî bir tarafsızlık politikasına bıraktı. Bunun başlıca nedeni ABD'nin Avrupa meselelerinden uzak durmak istemesiydi. Hâl böyle olunca, ilişkiler daha çok ticarî bir nitelik arz etti ve siyasî alandaki ilişkiler daha yüzeysel kaldı. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarındaki en önemli diplomatik gelişmelerden biri de Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 17 Aralık 1925 tarihinde Paris’te imzalanan “Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşmasıdır.” Bu Antlaşma’nın Batı Avrupa’nın büyük güçlerine karşı bir tepki Antlaşması olduğunu söylemek yanlış olmaz. Çünkü, Avrupalılar, Türkiye’ye başlangıçta çeşitli sorunlar çıkarmışlardır. Bunlarda en önemlisi Musul meselesidir. Diğeri de Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti olarak İstanbul’un kalması için yaptıkları baskı ve diplomatik boykot hareketleridir. O dönemde Batı Dünyası Sovyetler Birliğine karşı oldukça mesafeli davranıyorlardı. Sovyetler de yalnızlık içindeydi. Türk – Rus Antlaşması’na göre, taraflardan biri saldırıya uğrarsa, diğeri tarafsızlığını koruyacak; her iki taraf, diğer devletlerle, birbiri aleyhine bir ittifak ya da siyasi içerikli bir anlaşma yapmayacak ve diğer devletlerle imzacı ülkelerden birine karşı girişilmiş düşmanca bir eyleme katılmayacaktı. Üç yıl için geçerli olan antlaşma, sonraki yıllarda (1929 ve 1931) imzalanan protokollerle sürdürülmüştür. 7 Kasım 1935'te on yıl süreyle son kez uzatılmıştır. Ancak II. Dünya Savaşı'nda SSCB, 19 Mart 1945'te Türkiye'ye bir nota vererek, 7 Kasım 1945'te süresi bitecek olan antlaşmanın bu tarihten sonra geçersiz olacağını bildirmiştir. Atatürk Döneminde Dış Politikada Başlıca Somut Sonuçlar Türkiye Cumhuriyeti’nin Atatürk döneminde dış politikada elde ettiği somut sonuçların başlıcalarını şu şekilde özetlemek mümkündür: Türkiye, Lozan Barış Antlaşmasıyla kurulan hassas stratejik dengeleri koruyarak komşularıyla ve uluslararası toplumun diğer üyeleriyle uzun yıllar boyunca dostluk ve iyi komşuluk ilişkileri içinde kalmayı başarmıştır. Atatürk’ün 1931’de ifade buyurduğu “Yurtta Sulh Cihanda Sulh” [Yurtta Barış Dünyada Barış] vecizesi çağdaş Türkiye’nin dış politikasının temel ilkesi olmuştur. “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesi Anayasamızın “Başlangıç” bölümünde zikredilmektedir. Böylece aynı zamanda bir Anayasa ilkesi vasfındadır. Atatürk’ün 10. Yıl Nutkunda Türk Milleti için gösterdiği “muasır medeniyet seviyesine ulaşma” hedefi ile de kanaatimce, dış politikamızın ana yönü “batı” olarak işaret edilmiştir. Atatürk döneminde, Türkiye, komşularıyla, yakın çevresiyle ve Batı devletleriyle çok sayıda ikili anlaşma yapmıştır. Çok taraflı antlaşmalara katılmıştır. ● Briand – Kellogg Paktı Türkiye, 1928 yılında ABD Dışişleri Bakanı Frank B. Kellogg ile Fransa Dışişleri Bakanı Aristide Briand öncülüğünde imzalanan ve temel ilkeleri, “savaşın millî politika vasıta olarak kullanılmasının yasaklanması” ve “devletler arasındaki ihtilâfların savaş ile değil barışçı yollardan halledilmesi” olan Briand – Kellogg Paktı’na 1929 yılında katılmıştır. Paktı imzalayan diğer devletler şunlardır: ABD, Fransa, İngiltere, İtalya, Almanya, Polonya, Belçika, Çekoslovakya, Japonya ve Sovyetler Birliği. Atatürk’ün barışçı dış politikası sayesinde Yunanistan ile uzunca bir dostluk dönemi yaşanmıştır. O kadar ki, 1934 yılında Yunanistan Başbakanı Venizelos Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü için aday göstermiştir. ● Balkan Antantı Türkiye, Balkan Devletleriyle ikili dostluk ve tarafsızlık anlaşmaları imzalamıştır. 9 Şubat 1934’te de Türkiye’nin inisiyatifi neticesinde Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında “Balkan Antantı” olarak bilinen Pakt kurumuştur. Atatürk’ün barışçı dış politikası sayesinde Yunanistan ile uzunca bir dostluk dönemi yaşanmıştır. O kadar ki, 1934 yılında Yunanistan Başbakanı Venizelos Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü için aday göstermiştir. ● Sadabat Paktı 1937’de Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında “Sadabat Paktı” olarak tarihe geçen bir saldırmazlık anlaşması yapılmıştır. Böylece, Türkiye önce Batı’da, sonra Doğu’da bir güvenlik sistemi kurmuş ve kendisi için önemli olan bu iki bölgede barış politikasını kuvvetlendirmiştir. ● Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne (Cemiyet-i Akvam) Üye Olması Atatürk Birinci Dünya Savaşı’nı sona erdiren Versay [Versailles] barış Konferansı’nda alınan kararla 10 Ocak 1920 tarihinde kurulan Milletler Cemiyeti’ne [League of Nations] Türkiye Cumhuriyeti’nin üye olmasının Teşkilât’tan bir davet gelmesi halinde düşünülebileceğini çeşitli vesilelerle ifade etmiştir. 1932 yılında Türkiye’nin Milletler Cemiyeti bakımından önemini değerlendiren Teşkilât Genel Sekreterliği bir hal çaresi arayışına girmiştir. Sürdürülen istişarelerden sonra İspanya Daimî Temsilcisi Türkiye’nin üyeliğe davet edilmesini tavsiye eden bir karar tasarısı hazırlamıştır. Karar tasarısını şu ülkelerin temsilcileri imzalamışlardır: Almanya, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Bulgaristan, Çekoslovakya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, Guatemala, İngiltere, İran, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Kolombiya, Küba, Litvanya, Macaristan, Panama, Polonya, Romanya, Yeni Zelanda, Yugoslavya ve Yunanistan. Karar Tasarısı İspanya tarafından Genel Kurul’a sunulmuş ve 6 Temmuz 1932 günü görüşülerek kabul edilmiştir. Genel Sekreter Türkiye’ye üyelik daveti yapması için görevlendirilmiştir. Gereken davet resmen yapılmış ve Türkiye daveti kabul ettiğini bildirmiştir. Genel Kurul Türkiye’yi Milletler Cemiyeti’ne üye olarak kabul eden Kararı 19 Temmuz 1932 tarihinde alkışlarla kabul etmiştir. Milletler Cemiyeti’ne, üyelikler, normal olarak ilgili Devletin yaptığı bir başvuru üzerine ve bu başvurunun incelenmesi sonucunda alınan kararla gerçekleşebildiği halde, Atatürk Türkiye’si, tarihî bir istisnai muameleye tabi tutulmuş ve kendisine yapılan özel davet üzerine Teşkilât’a üye olmayı kabul etmiştir. Türkiye, günümüzdeki Birleşmiş Milletler’in temeli oluşturan Milletler Cemiyeti’nin önemli organlarına seçilme başarısını göstermiştir. Bu organlar ve üstlenilen görevler şunlardır: ▪1934’de, Afganistan’ın Milletler Cemiyeti’ne üyelik başvurusunu incelemek üzere kurulan özel komisyon başkanlığı ve raportörlüğü; ▪1934-1936 döneminde, 4 Daimî (İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya) ve önceleri 4, sonraları 9 geçici üyeden oluşan Konsey üyeliği; ▪1935’de Konsey’in 84’üncü ve 85’inci dönem başkanlığı; ▪1937’de Milletler Cemiyeti’nin Genel Kurul Başkanlığı (Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras). ● Montrö (Montreux) Boğazlar Sözleşmesi Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile o günlerin şartlarında Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliğine çeşitli kısıtlamalar getirilmişti. Atatürk dünyaca kabul edilen üstün liderlik vasıfları ve barışçı dış politikası sayesinde 1936 yılında Montrö’de imzalanan ve tarihe Montrö Sözleşmesi olarak geçen uluslararası sözleşme ile bu kısıtlamaların kaldırılmasını sağlamıştır. Böylece Boğazlar Türkiye Cumhuriyeti’nin mutlak egemenliği altına girmiştir. Montrö Boğazlar Sözleşmesini Türkiye ile beraber, Bulgaristan, Fransa, İngiltere, Yunanistan, Japonya, Romanya, Sovyetler Birliği ve Yugoslavya imzalamışlardır. Montrö Boğazlar Sözleşmesi Atatürk Türkiye’sinin “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” felsefesinin ve barışçı dış politika uygulamasının en somut sembolüdür. Montrö Konferansı’na ev sahipliği yapan İsviçre Başkanı Motta dahil, Konferans’a katılan Devletlerin temsilcilerinin ve Konferans’ı yönetenlerin tamamı, Türkiye’nin “Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin” tadili için yaptığı teşebbüste seçtiği yolun, dünya diplomasi tarihi için, anlaşmaların kuvvet kullanılarak veya tek taraflı olarak ortadan kaldırılması veya tadil teşebbüsünde bulunulması yerine, sorunların barışçı yol ve yöntemlerle halledilmesi ilkesi bakımından tarihe geçen bir örnek olay teşkil ettiğini vurgulayan, Türkiye’yi öven ve alkışlayan konuşmalar yapmışlardır. Konferans’ın Onursal Başkanlığı’na seçilmiş olan İsviçreli Motta Konferans’ı açış konuşmasında “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti, diplomatik bakımdan önemli bir sorunun çözüme bağlanmasında, yüksek düzeyde dürüst davranmanın ve en uygun yöntemi kullanmanın en istenir güzel bir örneğini vermiş olmaktadır” demiştir. ● Hatay’ın Türkiye’ye Katılması Hatay Vilâyetimiz, Osmanlı döneminde İskenderun Sancağı olarak adlandırılıyordu. Burasının eski Türk ve uluslararası belgelerde genellikle “İskenderun Sancağı” veya sadece “Sancak” ismiyle zikredildiğini görüyoruz. Hatay adı 1936 yılında Atatürk tarafından verilmiştir. Hatay konusuyla Atatürk çok yakından ilgilenmiş ve kararlılıkla takip etmiştir. Atamız, 1923’de ziyaret ettiği Adana’da “kırk asırlık Türk Yurdu ecnebi elinde kalamaz” sözünü dile getirmiştir. Hatay konusu “Millî Dava” olarak nitelemiştir. Lozan Antlaşması’yla Türkiye’nin hudutları dışında bırakılmış olan Hatay, Fransa ile yürütülen etkili bir diplomasi sonucunda savaşa başvurulmadan Eylül 1938’de bağımsız bir devlet statüsünü kazanmıştır. Hatay Meclis’i 23 Temmuz 1939 tarihinde de Türkiye’ye katılma kararı almıştır. Böylece Atatürk barışçı dış politikası bu konuda da Türkiye’nin sorunları müzakere yoluyla halletme arzu, irade ve kararlılığını ortaya koymuştur. İskenderun Körfezi’ni de içinde alan Hatay’ın ülkemize katılmasıyla, Türkiye’nin konumunun stratejik değeri, millî güvenlik, ekonomi, dış ticaret, deniz ulaştırması, enerji nakli, denizaltı servetlerinin çıkarılması, turizm vs. alanlarında, özellikle Doğu Akdeniz itibarıyla, artmıştır. Atatürk’ün Kıbrıs Adası Hakkındaki Değerlendirmesi Kaynaklarda, ATATÜRK’ün, 1930’lu yıllarda Türkiye’nin güney bölgelerinde düzenlenen bir “kurmay gezisinde” kurmay subaylara Kıbrıs Adası’nın Türkiye için olan değerini ve önemini şu sözlerle dile getirdiği kayıtlıdır: “Kıbrıs düşman elinde bulunduğu sürece, Türkiye’nin ikmâl yolları tıkanmıştır. Kıbrıs’a dikkat ediniz. Bu Ada bizim için çok önemlidir.” Atatürk Döneminde Ülkemizi Ziyaret etmiş Olan Devlet Ve Hükûmet Başkanları, Veliahtlar Büyük Atatürk Cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı 15 yıl içinde hiç resmî yurtdışı ziyaret yapmamıştır. Buna mukabil çeşitli Ülkelerin Devlet ve Hükûmet Başkanları ve Veliahtları Türkiye’ye resmî ziyarette bulunmuşlardır. Ziyaret eden yabancı devlet adamları arasında Afganistan Kralı, Japon Prensi, Irak Kralı, Yugoslavya Kralı, İran Şahı, İsveç Veliahttı, İngiltere Kralı, Ürdün Emiri ve Romanya Kralı ve Başbakan vardır. Yunanistan Başbakanları Venizelos ve Metaksas ülkemize gelen yabancı konuklar olmuşlardır. Atatürk: “Diplomatlar Barışın Kurmaylarıdır” Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında Atatürk “diplomatlar barışın kurmaylarıdır” sözünü dile getirmiştir. Dışişleri Bakanlığının oluşturulmasına çalışıldığı ilk yılların bilinen şartlarında sadece bir yabancı dil bilmek Dışişleri memuru olarak atanmak için yeterli görülmüştür. Atatürk diplomatlığın bir meslek olduğunu düşünerek düzenlemelere gidilmesini emretmiştir. Diplomatları “barışın kurmayları” olarak nitelemiş ve onlara değer vermiştir. Bu düşünceyle Atatürk Dışişleri Bakanlığı’nın, o zamanki adıyla, “Genel Sekreteri’nin”, sonraki adıyla “Müsteşarı’nın” Dışişleri Bakanlığı’nın en tecrübeli ve ehil bürokratları arasından seçilerek tayin edilmesine özel önem vermiştir. Dışişleri Bakanlığı’nın Genel Sekreteri’nin Kabine toplantılarına katılmasını sağlamıştır. Dışişleri Genel Sekreteri’nin mütalâasına başvurulmadan dış politikada kararlar alınmamıştır. Bunun içindir ki Dışişleri’nin Genel Sekreterlerinin makam araçlarına kırmızı plâka takılmasını kanun hükmüne bağlamıştır. Dışişleri Bakanlığı ve Dış Politikadaki Rolü Dışişleri Bakanlığı’na 54 yıl önce 1966 yılının sonunda katıldım. O dönemde, Dışişleri Bakanlığı’na meslek memuru olarak giriş iki kademeli tarafsız yarışma sınavlarıyla olurdu. Önce eleme mahiyetinde Türkçe ve yabancı dil kompozisyon, Türkçe’den yabancı dile, yabancı dilden Türkçe’ye, sınava girenin isminin kapalı olduğu mühürlü kâğıtlarla yazılı sınav yapılırdı. Elemeleri geçenler Bakanlığın üst yönetim kadrosunun ve Üniversite hocalarının huzurunda iktisat, maliye, devletler hukuku, devletler hususi hukuku, medeni hukuk giriş, siyasî tarih ve genel kültür gibi dallarda sözlü sınava tabi tutulurlardı. En yüksek notu alanlardan müteşekkil 30 – 40 kişi aday meslek memuru olarak atanırlardı. Dışişleri meslek memurunun yüksek temsil yeteneğine sahip olması istendiğinden adayının genel davranışına, konuşma tarzı ve üslûbuna, genel dış görünüşüne değerlendirmede özel önem atfedilirdi. Dışişleri bürokratının, ülkemizdeki siyasî partiler bakımından tercihinin ne yönde olduğu üzerinde durulmazdı. Meslek hayatımın geçtiği 1966 – 2003 döneminde Türkiye’de çok sayıda değişik Siyasî Partilerin iktidarı yer aldı. Bu devre zarfında Dış politikada alınan Hükûmet kararlarına Dışişleri Bakanlığı’nın mütalâasının esas teşkil etmiş olduğu düşüncesindeyim. Dosyanın sahibine ve konunun uzmanlarına itimat edilmiş olduğunu yaşadığım olaylar ifade etmeme imkân vermektedir. Son Söz Atatürk 1926 yılında “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti, ilelebet payidar kalacaktır" sözünü dile getirmiştir. 1927 yılındaki Büyük Nutku’nun sonunda da şu ifadelerle “en büyük eserini” Türk Gençliği’ne emanet etmiştir: “Efendiler, bu beyanatımla, milli hayatı bitmiş farz edilen büyük bir milletin, bağımsızlığını nasıl kazandığını ve ilim ve fennin en son esaslarına dayalı millî ve asrî bir devleti nasıl kurduğunu ifadeye çalıştım. Bugün ulaştığımız netice, asırlardan beri çekilen milli musibetlerden doğan uyanışın ve bu aziz Vatan’ın her köşesini sulayan kanların bedelidir. Bu neticeyi, Türk gençliğine emanet ediyorum...” “Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyeti'ni ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir...” Böylece Lozan Konferansı sonunda imzalanan Barış Antlaşması ile elde edilen Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin tapusu gelecek kuşaklara, yani bizlere, titizlikle muhafaza etmemiz gereken pahabiçilmez değerde bir miras olarak bırakılmıştır. Büyük Atatürk’ün “…Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır” sözünün, O’nun, gelecek kuşakların bu tapuyu titizlikle muhafaza edeceklerine, Türkiye Cumhuriyeti’ni yaşatacaklarına olan inancının ve itimadının ifadesi olduğu muhakkaktır. Ulu Önderimiz Atatürk’ün güvenine lâyık olmak bizler için yüce görevdir. Görevimizin Birinci Yüzyılı tamamlanmıştır. “İlelebet” yürünecek yolda İkinci Yüzyıl’a adımımızı atmaktayız. Birinci Yüzyıl’daki görevimizin başarı derecesini tarih belirleyecektir. Atatürk’ün “en büyük eserim” olarak nitelediği Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 84 yılını yaşama mazhariyetine erişmiş olmanın tarifsiz mutluluğu içindeyim. Bu 84 yılın 38,5 yılı 1967 – 2004 yılları arasında Dışişleri Bakanlığında geçti. Dışişleri Bakanlığı’na intisap ettiğim zaman Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’dı. Türkiye’de 30’uncu Hükûmet işbaşındaydı. Başbakan Süleyman Demirel, Dışişleri Bakan İhsan Sabri Çağlayangil’di. Dışişleri Bakanlığında geçen yıllarımda Türkiye’de 6 Cumhurbaşkanı, 29 Hükûmet, 13 Başbakan ve 25 Dışişleri Bakanı görev yaptı. Farklı Siyasî Partilerden oluşan Hükûmetler ülkeyi yönetti. Askerî müdahaleler ve ara rejimler oldu. Türkiye’nin dış politikada yönü, çizgisi, dengesi, ekseni değişme, kayma, göstermedi. Zikzak meydana gelmedi. Atatürk’ün “Yurt’ta sulh, Cihanda sulh” düsturu esas alındı. Dış politikamız için Lozan Antlaşmasıyla kurulmuş olan dengeler gözetildi, korundu. “Lozan Dengesi” kavramı çeşitli hükûmetlerin programlarında Türkiye’nin dış politikasının temel ilkelerinden biri olarak zikredildi. Örneğin Başbakan Süleyman Demirel tarafından kurulan 30’uncu ve 41’inci Hükûmetlerin programlarında “Lozan Dengesi” kavramına yer verildi. Dışişleri Bakanlığına aşırı ideolojik görüşlere sahip, hareketlere mensup kişilerin sızmasına imkân verilmedi. Hizmet yıllarımda siyaset kurumunun Bürokrasinin görüşlerine, düşüncelerine önem ve değer verdiğine; Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikasının plânlanması, oluşturulması, uygulanması ve uluslararası plânda savunulmasında Dışişleri Bakanlığının baş rolü oynadığına tanıklık ettim. Bu rolde ben de, meslektaşlarım da görev ve sorumluluklar üstlendik. Bunu bir talih, ayrıcalık ve onur kabul ediyorum. Vatanımızın Kurtarıcısı ve Devletimizin Kurucusu Gazi Mustafa Kemâl Atatürk’ü sevgi, saygı, şükran, minnet ve bağlılık duygularımla rahmetle anıyorum. Devletimizin, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşunun şerefli 100’üncü Yıldönümü, CUMHURİYET BAYRAMIMIZ Milletimize Kutlu ve Mutlu Olsun. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 2’nci Yüzyılı Hayırlı, Uğurlu ve Üstün Başarılı Olsun!

Devamını Oku
Resim

BATININ, İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ, İNSAN HAKLARINI VE ULUSLARARASI HUKUKU SAVUNDUĞU SAFSATADIR ( SABAHATTİN İSMAİL )

BATININ, İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ, İNSAN HAKLARINI VE ULUSLARARASI HUKUKU SAVUNDUĞU SAFSATADIR ( SABAHATTİN İSMAİL )

Devamını Oku
Resim

FİLİSTİN’E BAKALIM, ANAVATANA ve KKTC ‘YE DÖRT ELLE SARILALIM (SABAHATTİN İSMAİL)

FİLİSTİN’E BAKALIM, ANAVATANA ve KKTC ‘YE DÖRT ELLE SARILALIM (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

Irak’ta Müstakbel Kalkınma Yolu ve Türkiye İçin Önemi (Mehmet Çağrı Kızıltaş)

Irak’ta Müstakbel Kalkınma Yolu ve Türkiye İçin Önemi (Mehmet Çağrı Kızıltaş)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Türkiye Yunanistan’ın Dostluğuna Muhtaç Değildir (Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E) )

Türkiye Yunanistan’ın Dostluğuna Muhtaç Değildir (Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E) )

Devamını Oku
Resim

Memnuniyet ve Teşekkür İfade Edilecek Tek Adım “Tanıma” olmalıdır Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E)

Memnuniyet ve Teşekkür İfade Edilecek Tek Adım “Tanıma” olmalıdır Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E)

Devamını Oku
Resim

Millet’imizin Kaderini Değiştiren “Büyük Zafer” ( Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E) )

Millet’imizin Kaderini Değiştiren “Büyük Zafer” ( Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E) )

Devamını Oku
Resim

Biden, Rusya’ya karşı yeni yaptırımlar duyurdu

Biden, Rusya’ya karşı yeni yaptırımlar duyurdu

Devamını Oku
Resim

Ukrayna: Rusya tahıl depolama tesislerine İHA'larla saldırdı

Ukrayna: Rusya tahıl depolama tesislerine İHA'larla saldırdı

Devamını Oku
Resim

Miçotakis'ten Zelensky'ye: Dayanışmamız başından beri pratikti, devam edecek

Miçotakis'ten Zelensky'ye: Dayanışmamız başından beri pratikti, devam edecek

Devamını Oku
Resim

Ukrayna ordusunun Rusya’ya yönelik İHA’lı saldırı girişimleri devam ediyor

Ukrayna ordusunun Rusya’ya yönelik İHA’lı saldırı girişimleri devam ediyor

Devamını Oku
Resim

ERENKÖY DESTANININ 59. YILDÖNÜMÜ (SABAHATTİN İSMAİL)

ERENKÖY DESTANININ 59. YILDÖNÜMÜ (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

Gençlik, RUM SEVİCİ VE TÜRKİYE – KKTC DÜŞMANI YAPILIYOR? NERDE BU DEVLET? (SABAHATTİN İSMAİL)

Gençlik, RUM SEVİCİ VE TÜRKİYE – KKTC DÜŞMANI YAPILIYOR? NERDE BU DEVLET? (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

24 TABANCA İLE DİRENİŞE GEÇEN TMT'DEN, BAĞIMSIZ DEVLETE Sabahattin İsmail

24 TABANCA İLE DİRENİŞE GEÇEN TMT'DEN, BAĞIMSIZ DEVLETE Sabahattin İsmail

Devamını Oku
Resim

Büyükelçi (E) Tugay ULUÇEVİK ; "TARİH ÖNÜNDE SÖYLENEN BİR YUNAN YALANI VE RİYASI!!"

Büyükelçi (E) Tugay ULUÇEVİK ; "TARİH ÖNÜNDE SÖYLENEN BİR YUNAN YALANI VE RİYASI!!"

Devamını Oku
Resim

20 TEMMUZ BARIŞ HAREKATI ANILARIM – 3 ( SABAHATTİN İSMAİL )

20 TEMMUZ BARIŞ HAREKATI ANILARIM – 3 ( SABAHATTİN İSMAİL )

Devamını Oku
Resim

20 Temmuz Barış Harekâtı Anılarım – 2. Bölüm (SABAHATTİN İSMAİL)

20 Temmuz Barış Harekâtı Anılarım – 2. Bölüm SABAHATTİN İSMAİL

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

20 TEMMUZ BARIŞ HAREKATI ANILARIM – 1.BÖLÜM (Sabahattin İsmail)

20 TEMMUZ BARIŞ HAREKATI ANILARIM – 1.BÖLÜM (Sabahattin İsmail)

Devamını Oku
Resim

Kıbrıs’ın Jeopolitik Konumu: Doğu Akdeniz’deki Türk Hakimiyeti (Nilay Çelik)

Kıbrıs’ın Jeopolitik Konumu: Doğu Akdeniz’deki Türk Hakimiyeti (Nilay Çelik)

Devamını Oku
Resim

ABD/CIA’NIN Planladığı İKİ 15 TEMMUZ DARBESİ (SABAHATTİN İSMAİL)

ABD/CIA’NIN Planladığı İKİ 15 TEMMUZ DARBESİ (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

HAVA ULAŞIMINDA “ECN” MARKASININ ÖNEMİ (SABAHATTİN İSMAİL)

HAVA ULAŞIMINDA “ECN” MARKASININ ÖNEMİ (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

GÖZ YAŞLARINIZI TUTARAK OKUYUN (SABAHATTİN İSMAİL)

GÖZ YAŞLARINIZI TUTARAK OKUYUN (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

İNTERAKTİF MAVİ VATAN HARİTASI

İNTERAKTİF MAVİ VATAN HARİTASI

Devamını Oku
Resim

Mavi Vatan Haritası

Mavi Vatan Haritası

Devamını Oku
Resim

ERCAN HAVAALANI’NIN ADININ DEĞİŞMESİNE HALK KARŞIDIR (SABAHATTİN İSMAİL)

ERCAN HAVAALANI’NIN ADININ DEĞİŞMESİNE HALK KARŞIDIR (SABAHATTİN İSMAİL)

Devamını Oku
Resim

YENİ BİR DENGE: GKRY, İSRAİL VE DOĞU AKDENİZ'DE TÜRKİYE STRATEJİK MİMARİ

YENİ BİR DENGE: GKRY, İSRAİL VE DOĞU AKDENİZ'DE TÜRKİYE STRATEJİK MİMARİ

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

GKRY Enerji Bakanı Papanastasiou GKRY'nin Sözde MEB'indeki Doğal Gaz ve Mevduat Stratejisi Hakkında

GKRY Enerji Bakanı Papanastasiou GKRY'nin Sözde MEB'indeki Doğal Gaz ve Mevduat Stratejisi Hakkında

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Kapılar Türkiye'nin Bölgesel Liderliğine Açılıyor (Cihat Yaycı)

Size Türkiye’nin jeopolitik ve jeoekonomik önemini çok artıracağı için beni oldukça heyecanlandıran bir gelişmeden bahsedeceğim. 28 Mayıs 2023’de Irak'ın başkenti Bağdat'ta, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu Irak'a komşu ülkeler ile Körfez ülkelerinden temsilcilerin katılımıyla "Kalkınma Yolu" adlı resmi bir konferans düzenlendi.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Cihat Yaycı 'nın "Karadeniz'de Tuzağa Düşmeyelim" başlıklı son makalesi

Cihat Yaycı 'nın "Karadeniz'de Tuzağa Düşmeyelim" başlıklı son makalesi

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Jeopolitik Bağlamında Doğu Akdeniz

jeopolitik; “siyasî ve iktisadî coğrafyanın bir devletin politikası, millî gücü, dış politikası vb. üzerindeki etkisinin incelenmesi veya uygulanması; bir devleti veya coğrafyayı etkileyen (veya tanımlayan) coğrafi ve politik faktörlerin kombinasyonu; siyaset ve coğrafyanın karşılıklı ilişkisine dayanan millî politika” olarak da tanımlanmaktadır.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

BLOCKCHAIN AND SHIPPING INTEGRATION PROJECT

BLOCKCHAIN AND SHIPPING INTEGRATION PROJECT

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

DENİZCİLİK SEKTÖRÜNÜN KÜRESEL EKONOMİDEKİ DEĞERİ

DENİZCİLİK SEKTÖRÜNÜN KÜRESEL EKONOMİDEKİ DEĞERİ

Devamını Oku
Resim

TÜRKİYE'NİN 6 TARAFI DENİZLERLE ÇEVRİLİ

TÜRKİYE'NİN 6 TARAFI DENİZLERLE ÇEVRİLİ

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

KKTC’nin Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf R. DENKTAŞ’ı Anıyoruz ( Tugay ULUÇEVİK )

KKTC’nin Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf R. DENKTAŞ’ı Anıyoruz ( Tugay ULUÇEVİK )

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Kıbrıs’taki BM Barış Gücü – UNFICYP (Tugay Uluçevik)

Kıbrıs’taki BM Barış Gücü – UNFICYP (Tugay Uluçevik)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Suriye Meselesi Ne Olacak?

Suriye Meselesi Ne Olacak?

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Are Cretens Greek? (Levent Ağaoğlu yazdı)

Levent Ağaoğlu yazdı "Are Cretens Greek?"

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Alfred Thayer Mahan ve Deniz Gücünün Önemi (Şafak Yıldırım)

TÜRK DEGS Araştırmacısı Şafak Yıldırım'ın "Alfred Thayer Mahan ve Deniz Gücünün Önemi" başlıklı yazısı

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Ülkesinin sınırlarını fazla bulan bir siyasi parti olur mu? (Cihat Yaycı)

TÜRK DEGS Başkanı Doç. Dr. Cihat Yaycı 'nın "Ülkesinin sınırlarını fazla bulan bir siyasi parti olur mu?" Başlıklı makalesi

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

YUNANİSTAN’DAN MISIR’A BULAŞAN GASP PANDEMİSİ

YUNANİSTAN’DAN MISIR’A BULAŞAN GASP PANDEMİSİ (ŞAFAK YILDIRIM)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Türkiye’nin Mısır ile ilişkilerinin gelişmesinin önünde aslında hiçbir engel yoktur. Keşke hiç bozulmasaydı veya çok daha önce düzelmiş olsaydı

Türkiye’nin Mısır ile ilişkilerinin gelişmesinin önünde aslında hiçbir engel yoktur. Keşke hiç bozulmasaydı veya çok daha önce düzelmiş olsaydı

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Cihat Yaycı: Hedef Türkiye olunca tüm düşmanlar dost oluyor!

Cihat Yaycı: Hedef Türkiye olunca tüm düşmanlar dost oluyor!

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

ARICILIK VE TÜRKİYE

ARICILIK VE TÜRKİYE

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

KKTC’nin Kuruluşunun 39. Yıldönümü (Tugay Uluçevik (E) Büyükelçi)

KKTC’nin Kuruluşunun 39. Yıldönümü (Tugay Uluçevik (E) Büyükelçi)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Türkiye ve Türkler için Kıbrıs Sorunu yoktur!

Türkiye ve Türkler için Kıbrıs Sorunu yoktur!

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Tugay ULUÇEVİK TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLÂTI (TDT) VE KKTC

Tugay ULUÇEVİK TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLÂTI (TDT) VE KKTC

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

AB'nin yeni enerji partneri; Azerbaycan

AB'nin yeni enerji partneri; Azerbaycan

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

ABD Aracılığında İsrail-Lübnan Denizcilik Anlaşması

ABD Aracılığında İsrail-Lübnan Denizcilik Anlaşması

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Afrika'daki Jeopolitik Dinamik

Afrika'daki Jeopolitik Dinamik

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Cihat Yaycı yazdı; Deniz hukuku ve politikalarında ehliyetsiz kişiler muhatap alınarak, böyle önemli konularda itibar edilmesi en hafif tabiriyle felakettir.

Cihat Yaycı yazdı; Deniz hukuku ve politikalarında ehliyetsiz kişiler muhatap alınarak, böyle önemli konularda itibar edilmesi en hafif tabiriyle felakettir.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Adalar Denizinde karasuları konusunun “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Konferans Görüşmelerinde” Yunanistan ve diğer devletlerinin tutumları ile değerlendirilmesi

Adalar Denizinde karasuları konusunun “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Konferans Görüşmelerinde” Yunanistan ve diğer devletlerinin tutumları ile değerlendirilmesi

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Mehmet Burak Albayrak: Uçak Gemileri ve Türk Donanması

UÇAK GEMİLERİ VE TÜRK DONANMASI (AKDENİZ’DEKİ UÇAK GEMİLERİ, TÜRK DONANMASI ve SAO PAULO FIRSATI)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E): Yunanistan’ın “Düşmanca Davranışı” Hakkında Değerlendirme

Tugay ULUÇEVİK, Büyükelçi (E): Yunanistan’ın “Düşmanca Davranışı” Hakkında Değerlendirme

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

SABAHATTİN İSMAİL; "DOĞU AKDENİZ'DE RUM SONDAJLARINI ENGELLEME POLİTİKASI DEĞİŞTİ Mİ?"

DOĞU AKDENİZ'DE RUM SONDAJLARINI ENGELLEME POLİTİKASI DEĞİŞTİ Mİ? 7 GEMİNİN ENGELLENDİĞİ GÜNLERDEN RUM SONDAJLARININ SEYREDİLDİĞİ GÜNLERE GELDİK SABAHATTİN İSMAİL

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

SABAHATTİN İSMAİL; "DIŞİŞLERİ BAKANI ÇAVUŞOĞLU'NA KATILMIYORUM"

" RUMLAR, TÜRK KITA SAHANLIĞINI İHLAL ETMEDİLER, SORUN YOK" DİYEMEYİZ. KIBRIS TÜRKLERİNİN EŞİT SÖZ/PAY HAKKI VAR. BU KORUNMALIDIR

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

ZOR YILLAR (Sabahattin İsmail)

21 Aralık 1963 Kanlı Noel saldırılarının başlaması ile 7'den 70'e tüm Kıbrıs Türkleri elindeki her türlü silahla mevzilere koşarak TMT'cilerin yanında topyekün, milli mücadeleye katılmıştı.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

GKRY; "TÜRKİYE (SÖZDE) 6. PARSELE YAKLAŞIRSA FRANSIZ-GKRY İŞBİRLİĞİ DEVREYE GİRER!"

Yunan Pentapostagma, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki faaliyetlerini hedef almaya devam etti. Yunan medyasının GKRY istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre Türkiye'nin hukuksuzca faaliyet yürüttüğü ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki MEB alanını gasp etmeye çalıştığı sözde 6. parsele yönelik herhangi bir faaliyet yürütmesi durumunda GKRY-Fransız askeri işbirliğinin Türkiye'ye karşı devreye gireceği yönünde hadsiz bir haber de bulundu.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

MAVİ VATAN TÜRK BALIKÇILIĞI SEMPOZYUMU SONUÇ BİLDİRGESİ

Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği (DEM-BİR) ile Türk Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi (TÜRK DEGS) iş birliğiyle düzenlenen "Mavi Vatan-Türk Balıkçılığı Sempozyumu" Sarıyer Belediyesi ev sahipliğinde Boğaziçi Kültür Sanat Merkezi'nde gerçekleştirildi.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

(E) Büyükelçi Tugay Uluçevik;

Tarihin akışı içinde, Akdeniz’i, Mezopotamya’yı ve Orta Doğu’yu kontrol etmek isteyen güçler arasında, Ege Deniz’indeki ve Akdeniz’deki, Sicilya, Sardunya, Kıbrıs, Korsika, Girit, Rodos Oniki Ada), Malta, İmroz (Gökçeada), Bozcaada, Limni, Semadirek, Midilli, Sakız, Sisam ( vs ) gibi stratejik önem ve değer taşıyan adaları ele geçirmek için sürekli bir rekabet ve çatışma yaşanmıştır.

Devamını Oku
Resim

ÇİN AFRİKA'DA TİCARET REKORU KIRDI

Çin, 1990'lı yıllardan bu yana Afrika'daki ticari varlığını %700 oranında büyüterek bölgede en önemli ticari aktör olma yolunda ciddi şekilde ilerliyor. Afrika pazarında ciddi şekilde yoğunlaşan Çinli şirketler her geçen gün bölgedeki ekonomik hacimlerini genişleterek Çin'in Afrika pazarındaki varlığını güçlendiriyorlar. Son rakamlarla birlikte Çin'in Afrika pazarındaki gücü daha net bir şekilde ortaya çıktı. Çin 2021 yılında Afrika'ya ihracat konusunda 254 milyar dolar seviyesine ulaşarak önceki tün ticari rakamların ötesinde bir rekor oldu.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Dinamik Konumlandırma Sistemleri ve Güncel Gelişmeler

Dinamik Konumlandırma Sistemleri ve Güncel Gelişmeler

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Türkiye’de Tulina ve Kılıç Balığı Avcılığında Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Türkiye bir deniz ülkesidir. Akdeniz, Karadeniz, Adalar Denizi’nin yanı sıra balıkların göç yolu üzerindeki Marmara Denizi ve zengin iç suları ile birlikte büyük bir balıkçılık potansiyeline sahiptir. Ülkemizin küresel düzlemde varlığını güçlendirmek denizlerdeki hakimiyetinden geçer. Denizlerde ifa edilen her etkinlik gibi balıkçılık da stratejik, ekonomik, politik açıdan oldukça önemlidir. Deniz kaynaklarımızın da tıpkı vatanımızın bir karış toprak parçası gibi anavatanı olduğu düsturu doğrultusunda doktorinleşen Müstafi Tümamiral Doç. Dr. Sayın Cihat Yaycı’nın “Mavi Vatan” stratejisi Türkiye’nin denizlerdeki mücadelesine önderlik etmektedir. Müstafi Tümamiral Doç. Dr. Sayın Cihat Yaycı’nın söylediği üzere,

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

YUNANİSTAN'DAN GİRİT'TE İSRAİL'E ÖZEL TATBİKAT NAVTEXİ

YUNANİSTAN'DAN GİRİT'TE İSRAİL'E ÖZEL TATBİKAT NAVTEXİ

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Suriye'ye olası harekatın adı 'Süleyman Şah' olmalı

Suriye'ye olası harekatın adı 'Süleyman Şah' olmalı

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

TÜRK BALIKÇISI MEB TALEP EDİYOR!

TÜRK BALIKÇISI MEB TALEP EDİYOR!

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

2021 Yılının En Büyük Konteyner Şirketleri

2021 Yılının En Büyük Konteyner Şirketleri

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

LOZAN BARIŞ ANDLAŞMASI’NIN 99. YILDÖNÜMÜ

LOZAN BARIŞ ANDLAŞMASI’NIN 99. YILDÖNÜMÜ

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

RUSYA'DAN AFRİKA'YA DİPLOMATİK ÇIKARTMA!

RUSYA'DAN AFRİKA'YA DİPLOMATİK ÇIKARTMA!

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

12 YIL ARADAN SONRA TÜRK TERSANESİ KONTEYNER GEMİSİ ÜRETECEK!

Tarihte ilk defa konteyner gemi siparişleri, tanker ve kuru yükü geçerken Türk yatırımcılar da oyuna dahil oldu. Sadece filo yatırımı değil, 12 yıl sonra yeniden bir Türk tersanesi konteyner gemisi inşa etmek için harekete geçti. Kalkavan Ailesi'nin sahip olduğu Sedef Tersanesi, aynı gruba bağlı Turkon Lines için 2 adet konteyner gemisi inşa edecek.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

KIZILDENİZ'DEKİ STRATEJİK ADA: TİRAN

ABD Başkanı Biden'ın Suudi Arabistan ziyaretinde bölgesel işbirlikleri ve askeri ilişkilerin yanında jeo-politik konularda gündemdeki yerini aldı. Suudi Arabistan'ın Mısır egemenliğinden aldığı Tiran Adası da bu jeo-politik meselelerin başında geliyordu. Tiran Adası (Arapça: جزيرة تيران‎‎; Cezire Tiran), Tiran Boğazı'nda Suudi Arabistan'ın kontrolünde olan ve herhangi bir yerleşimin olmadığı bir adadır.[1] Ada Sanafir Adası'nın hemen yanında yer almaktadır. Adanın yüzölçümü 88 km²'dir. 9 Nisan 2016 tarihinde Mısır tarafından bir sınır anlaşması ile Tiran ve Sanafir adalarını Suudi Arabistan'a devredilmesine karar verildi. Ancak anlaşmanın Temsilciler Meclisi'nde onaylanması gerekiyordu ve Mısır yargısı tarafından da iptal edilmişti. Mısır Yüksek İdare Mahkemesi 2017 başında aldığı karar ile Suudi Arabistan ile yapılan antlaşmanın geçersiz olduğuna ve söz konusu adaların Mısır toprağı olduğuna ve herhangi bir nedenle başka ülkeye devredilemeyeceğine hükmetmişti. Tüm bu yaşanan süreçle birlikte Suudi Arabistan'ın adaya yönelik sahiplenme ve egemenlik kurma faaliyetleri de artmış durumda.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Ticaret Savaşları & Tahıl İhracat Koridoru

Ticaret Savaşları artık sadece ABD’nin değil, farklı ülkelerin de dahil olduğu bir savaş halini aldı. En son örneğini ise, Rusya Federasyonu’nun ihracat kısıtlamaları ve ticaret yollarını kapatması ile yaşanan sıkıntılar oluşturmakta. Türkiye ise bu sefer savaşan değil, arabulucu rolünde…

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Üçlü Muhtıra

Üçlü Muhtıra

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Millî Dava’da Yeni Politika, Eski Uygulamalar

Millî Dava’da Yeni Politika, Eski Uygulamalar

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Yunan Medyasının En Büyük Merakı; "Yeni Sondaj Gemimizin Görev Yeri"

Türkiye'nin dördüncü sondaj gemisi 7 Mart’ta Güney Kore’den yolan çıkarak 19 Mayıs'ta Mersin Taşucu'na demirlemiş ve sondaj hazırlık çalışmalarına başlamıştı. Hazırlıkların sürdüğü Mersin'de açıklama yapan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Abdülhamid Han sondaj gemisinin ağustosun ilk yarısında ilk görev yerine gideceğini açıkladı. Dönmez: "Abdülhamid Han sondaj gemisinin ilk görev yeri için 5-6 alternatif görüşülüyor. Bir ay daha sabredeceğiz inşallah. Görev yeri büyük olasılıkla Akdeniz olur" dedi. Arama ve sondaj alanında dünyadaki en ileri nesil beş gemiden birisi olan Abdülhamid Gemisinin yeni görev yeri Yunan medyası tarafından da ciddi şekilde mercek altına alındı.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Endüstri 4.0 ve Lojistik

Endüstri 4.0 ve Lojistik

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Rusya, Ukrayna'daki İlerleyişi Artırdı

Rusya, Ukrayna'daki İlerleyişi Artırdı

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

KÜRESEL GIDA KRİZİNİN ÇÖZÜM ANAHTARI: TÜRKİYE

24 Şubat 2022 tarihinde başlayan Ukrayna-Rusya savaşının en ciddi ve hayati şekilde etkilediği tedarik zinciri bugün dünyayı ciddi bir gıda kriziyle karşı karşıya bırakmaktadır. Özellikle buğday konusunda Ukrayna ve Rusya'ya %100'e varan bağımlılıkları bulunan Afrika ülkeleri büyük bir gıda krizi riskiyle karşı karşıya kalmış durumdadır. Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın Ukrayna limanlarını ve Karadeniz'deki tedarik zincirini kapatma noktasına gelmesi küresel anlamda büyük bir krizi tetikliyor.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Yunanistan’ın Ege’de Adalar Üzerindeki Egemenliği Askersizleştirme Şartına Bağlıdır

Türkiye’nin, 1923 Lozan Antlaşması ve Boğazlar Sözleşmesi ile 1947 Paris Antlaşması’na göre “askersizleştirilmiş” (gayrıaskerî) [demilitarized] statüye bağlanan Ege’deki belirli adaların bu statülerine Yunanistan’ın riayet etmesini istemesinin sağlam tarihî, coğrafî, hukukî, siyasî arka zemini ve temeli vardır.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Türkiye, Karadeniz'de Kurulacak Sondaj Platformu İçin Kanadalı Trillion Energy ile Anlaştı

Türkiye, Karadeniz'de Kurulacak Sondaj Platformu İçin Kanadalı Trillion Energy ile Anlaştı

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Suriye’deki Türk Varlığı ve Suriye Türkmenleri

Suriye'deki Türk Varlığına İlişkin Değerlendirme

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Terör Çemberinin Ortasındaki Kıta: Afrika

Ramazan bayramının yaklaşmasıyla birlikte Afrika'daki radikal terörizm hareketleri şiddet eylemlerini yoğunlaştırdı.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI İDDİALARININ HUKUKSAL AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE PERİNÇEK-İSVİÇRE DAVASI KARARI

Tüm bunların sonucu olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi verdiği kararda; Doğu Perinçek’in beyanlarının ifade özgürlüğü içinde kaldığını, soykırımı inkar suçuna vücut vermediğiniçünkü Ermeni tehcirinin soykırım suçu olduğuna dair herhangi bir mahkeme kararı olmadığını, soykırım suçuyla ilgili yetkisiz makamlarının beyanlarının ve kararlarının bu suçu tespit etme konusunda yok hükmünde olduğunu, Holokost ve Ermeni tehcirinin aynı kapsamda değerlendirilemeyeceğini tespit etmiştir.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

KENAR KUŞAK TEORİSİ KAPSAMINDA UKRAYNA-RUSYA SAVAŞININ JEOPOLİTİĞİ

21 Şubat 2022 tarihinde uzun bir sürecin sonu olarak başlayan Ukrayna-Rusya Savaşının en temel noktası jeopolitik gerçeklikler olarak karşımıza çıkmaktadır. Ukrayna, Rusya ile olan derin tarihsel geçmişi ve bu geçmişe bağlı olarak Rusya ile geliştirdiği köklü çatışmalar nedeniyle küresel siyasette oldukça önemli bir konuma sahip stratejik bir ülkedir. Diğer yandan; Ukrayna’nın coğrafi konumu, yeraltı kaynakları ve demografisi de hem Rusya hem de Batı dünyası açısından önem değeri yüksek bir alandır. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yönelimi de tarihsel, kültürel ama en önemlisi coğrafi üstünlük sağlama dengesi özelinde gelişmektedir. 2014 yılında Kırım’ı ilhak ederek Karadeniz’deki gücünü pekiştiren Rusya, Donetsk ve Luhanks’taki ayrılıkçı güçlere de destekler sunarak Ukrayna’yı deniz ve karadan kuşatarak bölgesel hakimiyetini kuvvetlendirmiştir. Rusya’nın Ukrayna işgalini jeopolitik gerçekliklerden bağımsız düşünmek mümkün değildir. Bu bağlamda savaşın seyrini, Ukrayna ve Rusya’nın politik, askeri ve ekonomik geleceğini doğru anlayabilmek için savaşın jeopolitik analizini yapmak elzemdir. Bu çalışmanın amacı Rusya-Ukrayna Savaşının jeopolitik analizini Kenar Kuşak Teorisi kapsamında değerlendirerek durum analizi ve nitelikli bir gelecek projeksiyonu ortaya koymaktır.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Etnik Terör Örgütleri: ASALA-PKK Ekseninde Terörle Mücadele

Bu makale, etnik terör faaliyetleri yürüten Ermeni terör örgütü ASALA’nın nasıl ortaya çıktığını, Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı yürüttüğü korkunç terör eylemlerini, faaliyetlerinin ASALA ile yakın tarihlerde başlayan ve günümüze kadar uzanan Türkiye’de etnik terör faaliyetleri yürüten PKK’nın amaçları, ASALA-PKK etnik esaslı terör örgütlerinin birbirlerine yakınlıkları, yaptıkları işbirlikleri ve Türkiye’ye yönelik oluşturduğu müşterek ve münferit tehditlere; tarihsel kökenlerini işleyen bir perspektifle, dünyanın çeşitli yerlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde, devleti temsil eden kişilere karşı işlediği suçlar, Bekaa Vadisi’nde yaptıkları anlaşmalara dayanarak müşterek yürüttükleri askeri eğitimler, terörden ve tedhişten yararlanarak Türkiye’yi bölme, bağımsız bir federasyon kurulmasını tetikleyen faktörler ve ardından bağımsız ilkesinden vazgeçip Türkiye içinde otonom bir yapıya sahip bölge kurma talepleri aktarılmıştır. Ayrıca bu çalışma, Ermenistan tarafından desteklenen terör faaliyetlerinin kapsamını ve etkilerini ASALA ve PKK’ya verilen destekleri inceleyerek bu anlamda oluşmuş etnik terör sorununa, nedenlerden oluşmuş sonuçları ve etnik bölücülük faaliyetini bertaraf etmeye müteveccih yönergelerle, terörün yarattığı korku ve şiddet ortamını yok etme adına literatüre bir katkı sunması hedeflenmiştir.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

As The Method of Black Propaganda. The Lie Of A Genocide In The Year Of 1915.

The state of Armenia has openly and systematically used the incidents of World War I against the Turkish state for attack propaganda now for more than a hundred years. With the Second World War, Nazi Germany and the genocide of Jews was taken as a model and a parable to undermine Turkey's reputation and motivate Turkey to pay compensation. The intention of these attacks is to build global pressure on Turkey by spreading unsustainable lies and implementing them through black propaganda methodologies. In the analysis, an attempt has been made to show how black propaganda methods are used to present a matter that is not based on historical sources and research, and how it is systematically spread, as in the case of the events of 1915. Furthermore, solutions are presented to adequately respond to these untenable propaganda attacks on Turkey.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Als eine Methode der schwarzen Propaganda: Die Lüge des Genozids im Jahre 1915.

Diese Arbeit hat die Erklärung zum Ziel, wie seitens des armenischen Staates die Vorfälle im Jahre 1915, durch die Verwendung von schwarzer Propagandamethoden verbreitet wird. Der Gebrauch des Wortes “Genozid” und die gewählten Massenmedia - Methodiken, die Lobbygruppen und Gruppen die gesellschaftlichen Druck aufbauen, und welche Instrumente und welche Systematiken diese verwenden, wird hier zu erklären versucht. Diese Arbeit hat die Argumente des armenischen Staates beim Einsatz von schwarzer Propaganda analysiert und diese für die Wissenschaftsmethodologie gewonnen.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

BİR KARA PROPAGANDA METODU OLARAK: 1915 SOYKIRIM YALANI

Bu çalışma 1915 Olaylarının Ermenistan tarafından kara propaganda metotlarını kullanarak nasıl yaygınlaştırıldığını açıklamayı hedeflemektedir. “Soykırım” ifadesinin kullanılması, seçilen kitle iletişim araçları, lobicilik faaliyetler ve baskı grupları ile dünya genelinde olayların kara propagandanın hangi metotları kullanılarak neler yapıldığı sistemli bir şekilde açıklanmak istemiştir. Çalışma, Ermenistan Devleti tarafından yürütülen kara propagandanın argümanlarını inceleyerek literatüre kazandırılmıştır.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Bir Efsanenin Tüm Boyutları; Yavuz Zırhlısı

Yavuz Zırhlısı Türk Tarihi'ne Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde önemli hizmetlerinden ötürü tarihe adını altın harflerle kazımıştır.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

PUTİN RUSYASI'NIN DİLEMMASI: KAZANIR GİBİ GÖRÜNEREK KAYBETMEK

Aslında herkes Vladimir Putin'in Rusya Federasyonu’nda devlet başkanlığı koltuğuna oturması sonrası şu soruyu aklından geçiriyordu: Şimdi ne olacak? Tankın üzerine çıkarak demokrasi havarisi gibi bir profil çizip zamanla kendini alkole bırakan, bazı törenlerde ayakta durmakta bile zorluk çeken Boris Yeltsin sonrası Rusya ve dünya kamuoyu tedirginlikle karışık bir şekilde yaşanacak gelişmeleri izler hale gelmişti. Putin'in yönetime gelişi ile genç ve karizmatik bir görüntü ortaya koyan imajı Rus toplumunu ve sonrasında dünyayı ilgiyle seyre yönlendirdi.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Ukrayna’da Asimetrik Savaşa Doğru

Asimetrik savaş kavramının insanlık tarihi boyunca bütün savaşlarda kullanıldığı görülmektedir. Ancak 9/11 saldırıları ve Orta Doğu’daki istikrarsızlığın ortaya çıkmasından ötürü özellikle İsrail- Filistin sorunuyla daha çok kullanılmıştır.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

Primakov Doktrini Çerçevesinde Rusya Dış Politikasının Dünü, Bugünü, Yarını

TÜRK DEGS Araştırmacısı Mert Ünlü'nün, "Primakov Doktrini Çerçevesinde Rusya Dış Politikasının Dünü, Bugünü, Yarını" başlıklı çalışması aşağıda sunulmuştur.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

ARAZ CAVADBEYLİ'NİN SUNUMUYLA İRAN'DA TÜRKLÜK

İran’da Türklük, Medeni Türklük Hareketi ve Uluslararası Selçuk Medeniyet Merkezi’nin Faaliyetleri

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

DENİZ YETKİ ALANLARI AÇISINDAN İSPANYA ÖRNEĞİNE DAİR ABD RAPORUNUN İNCELEMESİ

(LIMITS IN THE SEAS, NO:149, SPAIN Maritime Claims and Boundaries)

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

SÖZDE “PONTUS SOYKIRIMI” İDDİALARINA TARİHSEL CEVAPLAR

SÖZDE “PONTUS SOYKIRIMI” İDDİALARINA TARİHSEL CEVAPLAR

Devamını Oku
Resim

"FİLİSTİN TÜRKİYE’NİN DENİZDEN KOMŞUSUDUR"

BAU DEGS Başkanı Doç. Dr. Cihat Yaycı’nın 18 Eylül 2020’de kaleme aldığı “Filistin Türkiye’nin Denizden Komşusudur” başlıklı makale aşağıda sunulmuştur.

Devamını Oku
BAUDEGS Resim

DOĞU AKDENİZ VE ARKTİK

Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla beraber Amerika Birleşik Devletleri’nin dünya siyaseti üzerindeki kesin hakimiyetini ifade eden “tek kutuplu dünya düzeni” tanımı, bölgesel güçlerin ve stratejik ittifakların politikaları sebebiyle tartışmaya açılmış durumdadır.

Devamını Oku
Resim

DÜNYADA SU SORUNU VE PAYLAŞILAMAYAN NEHİRLER

Verilere göre dünyada 17 ülkede aşırı düzeyde su sıkıntısı yaşanıyor. Bunlar sırasıyla Katar, İsrail, Lübnan, İran, Ürdün, Libya...

Devamını Oku