Irak Kuzey Bölgesel Yönetimi’nde memur maaşları Irak hükümetinden talep ediliyor. Erbil, Süleymaniye ve Duhok’ta memurlar ve özellikle de öğretmenler maaşlarını alamıyor. IKBY, memur maaşlarının ödenmesi için Irak hükümetinden bütçe temini talep ediyor. Bu tartışma bir süredir Irak gündeminde. Yerelde konuşulana göre bazı seçim pazarlıkları bu konu üzerinden yapıldı.
Kuzey Yönetimi’nin bütçesi Erbilde toplanıp Erbil üzerinden diğer şehirlere dağıtılıyor. Bu konuda bütçe sıkıntısını en çok çeken şehir Süleymaniye. Özellikle de son zamanlarda öğretmenler sık sık açlık grevleri, eylemler, iş bırakma ile bu duruma dikkat çekti.
Irak Kuzey Bölgesel Yönetimi, Bağdat’tan ülke gelirinin %17’sini talep etmesine karşın, bu genel bütçenin içerisine Erbil, Süleymaniye ve Duhok’u dâhil etmeden bu konunun hükümet tarafından kabul edilmesini istedi.
Irak hükümeti ise Erbil, Süleymaniye ve Duhok’u bütçeye dâhil ederek %10’luk bir payı Irak Kuzey Bölgesel Yönetimi’ne vermeye ikna olduklarını açıkladı. Ancak IKBY, bu durumu kabul etmediğini ifade etti.
Irak parlamento seçimlerinde seçim pazarlığı olarak kullanılmaya çalışılan bu konu, seçimlere etkisini yansıttı. Parlamentoya girilmesi hâlinde bu konunun meclise sunulmasını vaat eden adaylar, kuzey yönetiminden oy talep ettiler.
Irak Kuzey Bölgesel Yönetimi’nin %17’de ısrar etmesinin nedeni olarak ise Irak’taki Kürt nüfusunun 17 milyon olduğu belirtildi. Bu konu neden gösterilerek Irak Kürt Yönetimi %17’lik pay talep ediyor.
IKBY’deki petrol gelirleri ise IKBY bütçesine ait. Bu konuyla ilgili Irak hükümeti Türkiye’yi şikâyet etti. Şikâyet üzerine Türkiye önce 1,5 milyar dolar, ardından ise 1 milyar dolar cezaya mahkûm edildi.
Bunun nedeni ise Türkiye-Irak petrol boru hattı anlaşmasının süresi dolmadan Türkiye’nin Irak Kürt Yönetimi ile giriştiği petrol alım süreci ve bu süreç üzerine Irak yönetiminin Türkiye’ye karşı hak talebi.
Türkiye ile Irak arasındaki boru hattı anlaşması 1973 yılında imzalandı. Ardından ise 2010 yılında anlaşma 15 yıl uzatılmıştı. Ancak önümüzdeki günlerde anlaşma sona erecek. Karar Resmî Gazete’de geçen sene yayımlandı.
Türkiye, anlaşma devam ederken Kuzey Yönetimi’nden petrol alması üzerine 2018 yılında Irak tarafından şikâyet edilmişti.
Bu süreç ise Türkiye’nin ilerleyen günlerde Kuzey Yönetimi ile birlikte anlaşma hazırlıklarına mı girişecek sorusunu beraberinde getirdi. Ancak son zamanlarda Türkiye Bağdat yönetimi ile arasını iyileştirme sürecinde. Yeni bir üçlü (Türkiye-Irak-IKBY) ittifak doğabilir.
