Sabiha Gökçen: İlk Kadın Savaş Pilotu

Hayriye Hanım ve Mustafa İzzet Bey’in altıncı ve son çocuğu olan Sabiha Gökçen, 22 Mart 1913 yılında Bursa’da doğmuştur. Henüz küçük yaşta önce babasını bir süre sonra da annesini kaybetmiştir. Kardeşleriyle birlikte hayatını idame etmeye çalışırken kısa bir süre sonra hayatının dönüm noktasını yaşamıştır. Bu dönüm noktası Mustafa Kemal’in 22 Eylül 1925 tarihinde Bursa’ya yaptığı ziyaret dolayısıyla olmuştur. Kardeşleriyle birlikte yoksul bir hayat süren Sabiha’nın içinde sahip olduğu tarifsiz merak ve bilinmeyeni bilme arzusu o okumaya teşvik etmiştir. İçindeki bu arzu Mustafa Kemal Atatürk’ün kalacağı köşke gitmesi ve ona yatılı bir okulda okuma arzusunu iletmesiyle gerçekleşmiştir. Bu tanışma onun sadece eğitim hayatı için büyük bir adım değil, hayatının da bir dönüm noktasını teşkil etmiştir. Zira küçük yaşta kaybettiği babasının yerine koyduğu bir baba figürü de hayatına girmiştir. Mustafa Kemal, Sabiha’yı evlat edinmiş, onun arzu ettiği eğitimi almasını sağlamıştır. Bu tanışma anı sonrası Sabiha, Mustafa Kemal’in yanında büyümüştür. Bu tanışma sonrası eğitim hayatını Çankaya köşkü içinde yer alan ilkokulda devam ettirmiştir. İlkokul sonrası yatılı olarak Arnavutköy Kız Koleji’ne gitmiştir. Burada sağlık sorunları yaşaması dolayısıyla Üsküdar Amerikan Kız Koleji’ne gönderilmiştir. Sağlık sorunlarının burada da devam etmesi sonucu Mustafa Kemal bir süre evde olması kararını vermiştir. Bir süre sonra tedavisi için onu Heybeli Sanatoryumu’na göndermiştir. Heybeli Sanatoryumu sonrası Viyana’ya bir süreliğine gönderilmiş ve geri dönmüştür. 5 yıl kadar Mustafa Kemal’in yanına kalmış, sonra Fransa’ya gönderilmiştir. Burada sekiz ay kaldıktan sonra geri dönmüştür. 3 Mayıs 1935’te Mustafa Kemal Atatürk’ün direktifleriyle Türk Hava Kurumu tarafından Atatürk’ün “Türkkuşu” adını verdiği ilk sivil havacılık okulu açılmıştır. Açılış sırasında yapılan törendeki gösterilerden oldukça etkilenen Sabiha’nın ilgisini havacılık çekmeye başlamıştır. 1934 yılında çıkarılan Soyadı Kanunu ile aldığı “Gökçen” soyadının pilotluğa çok yakışacağını belirten Mustafa Kemal, dönemin Türk Hava Kurumu Başkanı olan Fuat Bulca’ya Sabiha Gökçen’in okula başlama isteğinde bahsetmiştir. Bu istek Sabiha Gökçen’in hayatında ikinci dönüm noktası olmuş, Atatürk’ün adını verdiği sivil havacılık okulu olan Türkkuşu’nda eğitim almaya başlamıştır. Buradaki eğitimi sonrası Rusya’da 6 ay süreyle havacılık eğitimine devam etmiştir. Ülkeye geri dönen Gökçen, Eskişehir Tayyare Mektebi’nde görevli Binbaşı Muhittin Bey ile Savmi Uçan’dan özel uçuş eğitimleri almıştır. Bu eğitimler sonrasında 24 Şubat 1936’da ilk kez motorlu tayyare ile uçuş denemesi yapmıştır. 1937 yılında Ege ve Trakya manevralarına ayrıca Dersim Harekâtı’na da katılmıştır. Bu görevler sonrası İsmet İnönü tarafından “Bir Numaralı Murassa Madalyası” ile taltif edilmiştir. 1938 yılında Balkan devletlerinin davetiyle tek başına beş gün süren “Balkan Dostluk Turu”na çıkmıştır. Bu turda önce Atina’ya sonra Selanik, Belgrad ve Bükreş’e gitmiş her ülkede askeri törenle karşılanmıştır. Belgrad’a kendisine dostluk nişanı olarak Beyaz Kartal Nişanı ve Beratı verilmiştir. Bunların yanı sıra birçok madalya ve plakete layık görülmüştür. Eskişehir tayyare Mektebi’nde iki yıl süren eğitimini tamamlayan Gökçen, 1938 yılındaki mezuniyetiyle “İlk Kadın Askeri Tayyareci” olmuştur. 1938 yılında Türkkuşu’nda başladığı başöğretmenlik görevine 1954 yılına kadar devam etmiştir. 1940 yılında Yüzbaşı Kemal Esiner ile evlenmiş, 3 yıl sonra eşini kaybetmiştir. 1953-1959 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri’ne davetli olarak 2 defa gitmiştir. İlk Askeri Kadın Pilotu ve İlk Kadın Savaş Pilotu olan Sabiha Gökçen, sadece Türkiye değil dünya tarihinde de oldukça önemli bir yere sahip olmuştur. Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde beyin ve damar rahatsızlıları sebebiyle tedavi görmüştür. 3 Mart 2001 tarihinde tedavi alınan Sabiha Gökçen bu tedavisine 21 Mart 2001 itibariyle cevap vermemiştir. 22 Mart 2001 tarihinde vefat etmiştir. Hayata 88 yaşındayken gözlerini yuman Sabiha Gökçen’e ilk cenaze töreni 23 Mart 2001 tarihinde Türk hava Kurumu’nda yapılmıştır. Sabiha Gökçen’in naaşı Cebeci Şehitliğine defnedilmiştir.