Salih Bozok hayatı boyunca Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakın dostlarından ve en sadık çalışma arkadaşlarından biri olarak tanınmış önemli bir asker ve siyasetçidir. 1881 yılında Selanik’te doğmuştur. Babası Safer Efendi, annesi Çelebi Hanım’dır. Atatürk ile hem akrabalık bağı bulunan hem de çocukluk yıllarından itibaren süren güçlü bir dostluk geliştiren Bozok, onun hayatının neredeyse her döneminde yanında yer almıştır.
Bozok ile Atatürk’ün dostluğu, aynı mahallede büyümeleriyle başlamış ve eğitim hayatları boyunca pekişmiştir. Birlikte Şemsi Efendi Mektebi’nde, ardından Selanik Askerî Rüştiyesi ve Manastır Askerî İdâdisî’nde öğrenim görmüşlerdir. Daha sonra aynı yıl Mekteb‑î Harbiye’yi bitiren Bozok, jandarma sınıfına geçerek ordu hizmetine başlamıştır. 1903 yılında subay olarak mezun olduktan sonra Bulgaristan sınırındaki bir karakolda görev yapmış, ardından teğmen rütbesiyle İskeçe’de görevlendirilmiştir. Görev yaptığı dönemde İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılan Bozok, II. Meşrutiyet’in ilanı sonrasında Selanik’te Küçük Zabit Mektebi’nde öğretmen subay olarak görev almıştır. Daha sonra güvenilir bir cemiyet üyesi olarak II. Abdülhamid’in Selanik’te sürgünde bulunduğu Alatini Köşkü’nde muhafızlık yapmıştır. 1917 yılında Atatürk’ün Yıldırım Orduları Grubu komutanlığı sırasında başyaverliğine getirilmesi, Bozok’un hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri olmuştur.
I. Dünya Savaşı sonrasında Atatürk ile birlikte İstanbul’a dönen Bozok, onun tavsiyesi üzerine askerlikten emekli olmuştur. Ancak İstanbul’daki işgal yıllarında büyük zorluklar yaşamış, geçimini sağlamak için ticaretle uğraşmış ve bir süre de Bekirağa Bölüğü’nde hapsedilmiştir. Atatürk’ün Ankara’da başlattığı mücadeleye katılma çağrısı üzerine yeni doğacak çocuğunu bile beklemeden Ankara’ya giderek yeniden onun yanında yer almıştır. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması ile birlikte Atatürk’ün yaveri olarak görev yapan Bozok, Yozgat İsyanı’nın bastırılması ve Sakarya Meydan Muharebesi ile Büyük Taarruz gibi kritik anlarda Atatürk’ün yanından ayrılmamıştır. İzmir’in kurtuluşuna giden süreçte de onun en yakınındaki isimlerden biri olmuştur. 1923 yılında Yarbay rütbesiyle emekli olduktan sonra Yozgat (Bozok) milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girmiştir. Aynı yıl Atatürk’ün cumhurbaşkanı seçilmesiyle Cumhurbaşkanlığı başyaverliği görevini de sürdürmüştür. Daha sonraki yıllarda yeniden milletvekili seçilerek Yozgat ve Bilecik illerini mecliste temsil etmiştir. Fransızca bilen Bozok, bir süre Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İzmir temsilciliğini de yapmıştır.
Salih Bozok yalnızca bir asker ve siyasetçi değil, aynı zamanda Atatürk’ün en yakın sırdaşlarından biriydi. Atatürk’ün özel hayatında da önemli rol oynamış; Latife Hanım ile evliliği sürecinde aracılık etmiş, ailevî meselelerinde onun en güvendiği kişilerden biri olmuştur. Ayrıca Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’ın ölüm haberini veren ve cenaze töreninin düzenlenmesini sağlayan kişi de Salih Bozok’tur. 1934 yılında çıkan Soyadı Kanunu ile “Bozok” soyadını bizzat Atatürk vermiştir. Atatürk’e olan derin bağlılığının en çarpıcı göstergesi ise, Atatürk’ün ölümünün ardından yaşanmıştır. Büyük üzüntüye kapılan Bozok kalbine kurşun sıkarak intihara teşebbüs etmiş, ancak hayatta kalmıştır. Bu olaydan sonra sağlık sorunları artmış ve siyasetten uzaklaşmıştır. Sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine Yalova’ya çekilen Salih Bozok, 25 Nisan 1941’de İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Vasiyeti üzerine cenazesi Ankara’ya götürülerek devlet töreniyle defnedilmiştir. Evli ve dört çocuk babası olan Bozok, hayatı boyunca Atatürk’le yaptığı seyahatlere dair notları ve Atatürk’ün kendisine gönderdiği mektupları titizlikle saklamış; bu değerli belgeler daha sonra ailesi tarafından Harp Akademileri Komutanlığı’na bağışlanmıştır.
Salih Bozok’un Atatürk ile çocukluk yıllarında başlayan dostluğu, Türk milletinin bağımsızlık ve cumhuriyet mücadelesine tanıklık eden tarihî bir yol arkadaşlığına dönüşmüştür. Selanik’te başlayan bu dostluk, Cumhuriyet kurulurken de yan yana, omuz omuza devam etmiş ve Bozok’un hayatı boyunca sürdürdüğü sadakat, onu Atatürk’ün en güvenilir sırdaşı ve Türk tarihinin en dikkat çekici şahsiyetlerinden biri hâline getirmiştir.
